| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 657 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 30 |
ایران در یک نگاه
موقعیت و طبیعت
کشور جمهوری اسلامی ایران سرزمین پهناوری است که 1648000 کیلومتر مربع مساحت دارد و در جنوب غربی آسیا، میان کشورهای ترکمنستان ، آذربایجان و ارمنستان در شمال ؛ افغانستان و پاکستان در شرق ؛ و ترکیه و عراق در غرب قرار گرفته است . سراسر مرزهای جنوبی ایران را کرانههای خلیج فارس و دریای عمان فراگرفته است . مجموع مرزهای خشکی ایران 51700 کیلومتر ، و مجموع مرزهای آبی آن ، در شمال و جنوب 2510 کیلومتر است
ایران در قلب خاورمیانه قرار گرفته است و چون پلی دریای مازندران ، یعنی زیباترین دریاچه جهان را به خلیج فارس وصل مینماید و همچنین مانند چهارراهی بر سر راه شرق و غرب ، پیوندگاه تجلیات فرهنگی ، معنوی و سیاسی جهان شرق و غرب است
چشمهسارهای زلال ، انارستانها ، باغهای پسته ، ردیف درختان تبریزی ، کوچ کاروان عشایر در فصلهای گوناگون شبهای پرستاره ، صخرهها ، کوهها ، پستیبلندیهای پایان ناپذیر، آتشفشانهای خاموش و پوشیده از برف ، جنگلهای انبوه رشته کوههای البرز و کرانههای دریای مازندران از جمله چشماندازهای دیدنی و فراموش ناشدنی طبیعت ایراناند که خاطرههای ماندگار در اذهان جهانگردان به جا میگذارند
چهره دشت و هامون ایران در خلال سال مختلف و متغیر است ؛ زمانی پر از شن و سنگ، گاه پر از سیلاب و زمانی پوشیده از برف و گل و لای یا سرشار از گل و گیاه و سبزه است
هنرمندان ایرانی در طرحهای انواع آثار هنری خود غالباً طبیعت را به عنوان نماد و نشانهای از زیبایی هستی ترسیم کردهاند . ایرانیان آب را همیشه ارجمند داشته و نشانه آبادانی شناختهاند . در چمنزارها، باغ و بوستانها ، خانهها و در مسجدها و مکانهای مقدس به طور همیشگی آب جریان دارد و درختان بسیار به ویژه درختان سرو ، کاج ، نارنج ، انار و انگور و غیره را آبیاری میکند
طبیعت جادویی و پهناور ایران یکی از عاملهای بسیار ارزشمند صنعت جهانگردی است . از میلیونها هکتار مساحت خشکی ایران ، 19 میلیون هکتار باغ و کشتزار ؛ 10 میلیون هکتار جلگه و مرتع ؛ 19 میلیون هکتار جنگل ،و باقی مانده آن شامل زمینهای بایر ، صحرا و کوه است
از خصوصیات مهم این سرزمین پهناور که از نظر جهانگردی بسیار با اهمیت است وجود رشته کوههای سر به آسمان کشیده ، جلگهها و دشتهای هموار، ناحیههای کویری ، رودخانهها و در یاچههای گوناگون است که موجب شده است در هر زمان از سال ، در گوشههای مختلف آن ، یکی از چهار فصل را بتوان دید ، به طوری که در زمستان در ناحیههای جنوبی میتوان از دریای خوب و آرام برای ورزشهای آبی هم چون شنا و اسکی روی آب استفاده کرد و در همان زمان در کوهستانهای شمال و غرب کشور به ورزشهای زمستانی مانند اسکی پرداخت و هم زمان در شهرهای بسیاری در کرانههای دریای مازندران ، از هوای دلپذیر بهاری استفاده کرد
کرانههای دریای مازندران به صورت باریکهای بسیار زیبا در میان دریای مازندران و رشته کوههای زیبا و جنگلی البرز قرار گرفتهاند
کرانههای خلیج فارسی که بخشی از آن از صخرههای کوهستانی و بخشهای دیگر آن از کنارههای شنی و باتلاقی تشکیل شده که به یک نواختی کرانههای شمالی نیستند
استانهای جنوبی ایران به ویژه خوزستان که بخشی از جلگه پهناور میانرودان(بینالنهرین) را تشکیل میدهد، بسیار هموار و مسطحاند و در ارتفاع اندکی از سطح دریا قرار گرفتهاند. چنانکه اگر یک جهانگرد در میان کوهستانهای شمالی یا غربی ایران به گردش بپردازد ، در زیر پای خود شهرکها ، روستاها ، باغها و چمنزارهای بسیار زیبایی را خواهد یافت که شگفتی او را برخواهند انگیخت
ارتفاع بسیار فلات ایران از سطح دریا و قرارگرفتن بیشتر استانهای کشور در ارتفاع بیش از 1000 متر ، یکی دیگر از ویژگیهای مهم سرزمین ایران است
رشتهکوههای عظیم و بلند البرز از سوی شمال ، کوههای زاگرس از سوی غرب و رشتهکوههایی که از از خراسان تا بلوچستان کشیده شدهاند، از سوی شرق سرزمین ایران را محصور نمودهاند. مهمترین قلههای ایران عبارتند از : دماوند در شمال شرقی تهران با ارتفاع 5671 متر ؛سبلان در غرب اردبیل با ارتفاع 4880 متر ؛ سهند در جنوب تبریز با ارتفاع 4707 متر ؛ تخت سلیمان در مرکز مازندران با ارتفاع 4820 متر ؛ زردکوه در بختیاری با ارتفاع 4550 متر ؛ دنا در شمال یاسوج با ارتفاع 4309 متر ؛ تفتان در جنوب زاهدان با ارتفاع 3941 متر و دهها قله دیگر که در سرتاسر ایران پراکندهاند
پیچیدگی و گوناگونی سازندهای آهکی، غارهای فراوانی در استانهای مختلف ، به ویژه در آذربایجان ، کردستان و همدان به وجود آورده است که مورد توجه جهانگردان بیشماری هستند که برای بازدید از غارهای مزبور به ایران سفر میکنند. چشماندازهای درون این غارها از جاذبههای مهم جهانگردی برخوردارند و پیوسته مورد بازدید جهانگردان خارجی و داخلی قرار میگیرند
کوههای ایران به چینخوردگیهای دوران سوم زمین شناسی تعلق دارند، و برخی از آنها با منشاء آتشفشانی موجبات پیدایش چشمههای آب گرم و معدنی را فراهم آوردهاند . کوهستانهای ایران شرایط بسیار مطلوبی برای ورزشهای زمستانی و کوهستانی پدید آوردهاند. کویرهای معروف ایران ؛ از جمله دشت لوت و دشت کویر در وسعتی بیش از 360 هزار کیلومتر مربع گسترده شدهاند و هنوز هم از ناحیههای ناشناخته و جالب توجه به شمار میروند
ایران با بیش از 500 چشمه معدنی و آب گرم شناخته شده که آب تمامی آنها برای تأمین آب آشامیدنی و استفادههای درمانی و بهداشتی مورد استفاده قرار میگیرد، یکی از مهمترین منابع درآمد جهانگردی را در اختیار دارد . بیشتر این جشمهها در رشته کوههای البرز ، آذربایجان و زاگرس قرار گرفتهاند و تعدادی از آنها نیز در نزدیکی اصفهان ، مشهد و بندرعباس واقع شدهاند . چشمههای آب معدنی سرعین اردبیل ، چشمههای آب گرم لاریجان در دامنههای البرز و همچنین چشمههای آب معدنی محلات ، که از نظر توسعه جهانگردی اقدامات قابل توجهی در آنها صورت گرفته است در تابستانها هزاران نفر را برای درمان و تفریح به سوی خود جلب میکنند
در کنارههای جنوبی دریای مازندران ، منطقهای وسیع و سرسبز با دامنههای پوشیده از جنگل وجود دارد ارتفاع این کنارهها از سطح دریاهای آزاد جهان 28 متر است . کرانههای دریای مازندران با سواحل ماسهای و مناظر دلانگیز از زیباترین کانونهای سیاحتی و جهانگردی ایران به شمار میروند. کرانهها و جزیرههای جنوب ایران نیز به ویژه در فصلهای سرد از جذابیت طبیعی و جهانگردی قابل توجهی برخوردارند . دامنههای رشته کوههای البرز ، زاگرس و انشعابات آن در خراسان و آذربایجان و همچنین منشأ رودخانههای ایران ، مظهر چشمهسارها و نیز منبع پیدایش دریاچهها و تالابهایی هستند که هر یک با چشماندازهای زیبا و جذاب خود ارزشهای جهانگردی در خور توجهی را به نمایش میگذارند
آب و هوا
فلات ایران آب و هوایی نسبتاً خشک دارد . ایران در کمربند آب و هوایی خشک جهان قرار گرفته است و رشته کوههای البرز و زاگرس از رسیدن جریانهای هوایی مرطوب دریای مازندران(خزری) و مدیترانهای به داخل آن جلوگیری میکنند. سرزمین ایران به دلیل گسترده شدن بین25 و 40 درجه عرض جغرافیایی و همچنین به دلیل وجود ارتفاعات، از تنوع آب وهوایی شایان توجهی برخوردار است . میانگین دمای سالانه، از شمال غرب به جنوب شرق کشور افزایش مییابد و از حدود 10 درجه سانتی گراد در آذربایجان ، به 25 تا 30 درجه سانتی گراد در جنوب و جنوب شرقی میرسد
کرانههای شمالی و جنوبی ایران در فصلهای مختلف ،آب و هوایی متفاوت با آب و هوای ناحیههای مرکزی و کوهستانی دارند . میانگین دمای بندرعباس در جنوب ایران در دیماه(ژانویه) به 5/18 درجه سانتی گراد میرسد میزان تفاوت بارش سالانه نیز در ناحیههای مختلف کشور بسیار زیاد است و از 2000 میلی متر در گیلان تا کمتر از 100 میلی متر در نواحی مرکزی در نوسان است میانگین سالانه بارش در ایران در حدود 275 میلیمتر است
سرزمین ایران از تنوع آب و هوایی چشمگیری برخوردار است تنوع آب و هوا میان مناطق کشور با تغییراتی که در فصلهای مختلف ایجاد میشود افزایش مییابد
چنانچه در چند ناحیه مختلف از یک منطقه ، میتوان تابستان گرم و زمستان سرد را همزمان دید بنابراین ، آب و هوای ایران را فصل به فصل باید مورد بررسی قرار داد
در ماههای دی و بهمن ،در ایران سه منطقه آب و هوایی وجود دارد . کرانههای دریای مازندران با آب و هوای ملایم و نسبتاً سرد، بخشهای مرکزی با آب و هوای زمستانی ؛ بخشهای جنوبی با آب و هوایی معتدل و مطبوع ، چهره مینمایند . در فصل بهار به ویژه در اردیبهشت به طور کلی سراسر ایران از آب و هوای مطبوع و دلنشینی برخوردار است و فقط بخشهای جنوبی ایران به طور ناگهانی گرم میشوند در تابستان وضعیت آب و هوایی کشور پیچیده میشود . هوای کرانههای دریای مازندران به علت رطوبت زیاد دگرگون میگردد و در روزها گرم و در شبها نسبتاً خنک است . کرانههای جنوبی ایران با روزهای بسیار گرم و شبهای نسبتاً گرم و رطوبت بسیار همراه است
شهرهای شیراز ، اصفهان ، مشهد ، تهران و تبریز که از کانونهای اصلی جهانگردی ایران به شمار میآیند ، آب و هوای مختلف دارند شیراز با داشتن چهار ماه گرما در رتبه اول و تبریز با داشتن یک ماه گرما در رتبه آخر قرار دارد. استانهای آذربایجان ، کردستان ، همدان و خراسان به عنوان استانهای خنک در فصل تابستان شهرت دارند
به طور خلاصه سراسر شمال کشور به ویژه منطقههای ییلاقی دامنههای البرز مانند دره نوز ، کجور ، کلاردشت و کتالم و همچنین آذربایجان ، خراسان و منطقههای مرکزی کوههای زاگرس – میان تویسرکان و گلپایگان – برای گذراندن تعطیلات گردشگران داخلی و همچنین جهانگردانی که به ایران سفر میکنند در فصل تابستان نقاط مناسبی به نظر میرسند . منطقههای جنوبی ایران با توجه به نواحی مختلف آن ، از پنج تا شش ماه ، به ویژه در طول زمستان میتوانند مورد استفاده جهانگردان داخلی و خارجی قرار گیرند
جهانگردانی که در فصل زمستان به کرانههای جنوبی ایران سفر میکنند با آب و هوای مطبوعی رو به رو میشوند ، در حالی که در همان زمان در فارس و اصفهان ، برف و سرما چهره شهرها را دگرگون کرده است در فصل تابستان هوای بیشتر منطقههای ایران گرم اما قابل تحمل است . بهار و پاییز ، به ویژه تعطیلات نوروزی ، برای جهانگردان و گردشگران داخلی زمان بسیار مناسب برای سیر و سیاحت به شمار میرود
تاریخ
فلات ایران از قدیمیترین کانونهای تمدنی دوران باستان در آسیا است . و از این نظر در دانش باستان شناسی ، جایگاه مهمی دارد . تاریخ اسکان در فلات ایران از دوره نوسنگی تا مهاجرت آریاها چندان روشن نیست ، اما شواهد روشنی در دست است که سرزمین ایران از دیرباز مسکون بوده است کانونهای قدیمی سکونت در کنار چشمهها و رودخانهها یا به طور کلی در مجاورت کوههای زاگرس و البرز، به وجود آمدهاند مهمترین این کانونهای باستانی عبارتاند از : تپه سیلک کاشان ، تپه حصار دامغان ، ترنگ تپه گرگان ، تپه حسنلو در آذربایجان ، تپه مارلیک در رودبار، همچنین شوش در خوزستان در کاوشهای باستان شناسی در این کانونهای تمدنی ، آثاری به دست آمدهاند که قدمت برخی از آنها به هزاره پنجم پیش از میلاد میرسد
جمعیت و ترکیب قومی
براساس آخرین سرشماری عمومی نفوس و مسکن در سال 1375 ، جمعیت ایران اندکی بیش از 60 میلیون نفر است . از این تعداد نزدیک به 37 میلیون نفر شهرنشین و در حدود 23 میلیون نفر روستانشین و معدودی عشایر هستند . بخش عمده جمعیت شهرنشین در شهرهای بزرگی مانند تهران ، مشهد ، اصفهان ، تبریز ، شیراز ، قم ، اهواز ، رشت، ارومیه و کرمانشاه زندگی میکنند.
بیش از نیمی از جمعیت کشور را جمعیت فعال تشکیل میدهد و در حدود 5/39 درصد کل جمعیت ایران زیر 14 سال سن دارد . بدین ترتیب جمعیت ایران از نظر ترکیب سنی از جمله جوانترین جمعیتها در میان کشورهای دنیاست به همین خاطر جامعه ایران برخورداراز شور و نشاط جوانی است از نظر اشتغال ، توزیع سنی جمعیت شاغل 10 ساله و بالاتر در بخشهای مختلف اقتصادی ، 04/32 درصد در بخش کشاورزی 5/44 درصد در بخش خدمات 70/30 درصد در بخش صنعت مشغول به کارند. تعداد شاغلان کل کشور در حدود 5/14 میلیون نفر گزارش شده است .
از کل جمعیت بالاتر از 6 سال 51/79 در صد باسواد هستند . نسبت باسوادی در نقاط شهری 88/69 درصد و در نقاط روستایی 37/91 درصد افراد لازم التعلیم (6-14ساله) میباشد. این نسبت در میان مردان 66/84 درصد و در میان زنان 21/74 درصد است . همین نسبت در نقاط شهری برای مردان و زنان به ترتیب 56/89 درصد و 70/81 درصد و در نقاط روستایی 74/76 درصد و 41/62 درصد گزارش شده است .
جهانگردان به ویژه جهانگردان حرفهای علاقه بسیاری به بازدید از کوچ ایلها و عشیرهها نشان میدهند . این علاقهمندی دلایل متعددی دارد ؛ از جمله این که ایلها و عشیرهها ، فرهنگ و سنتهای قدیمی و آداب و رسوم باستانی را پاسداری میکنند و در میان خود زنده نگاه میدارند . به طور کلی ، آداب و رسوم و روش زندگانی کوچ نشینان ایران چندان تقاوتی با زندگانی گذشتگان باستانی ما ندارد از این رو بازدید از ایلها و عشیرههای ایران و شناخت زندگی آنها توسط جهانگردان به آنان کمک میکند تا با گوشههایی از فرهنگ و زندگانی ایرانیان باستان آشنا شوند.ایران بر سر راه آسیای مرکزی و ترکیه و کشورهای غربی قرار گرفته است و گروههای قومی متنوعی در آن زندگی میکنند که از آن جمله میتوان فارسها، کردها، لُرها، بلوچها، بختیاریها، تُرکهای آذری ، تالشها، ترکمنها، قشقاییها و عربها نام برد . اقلیتهای قومی و گروههای نژادی کوچکتری نیز در ایران زندگی میکنند : ترکمنها که در ترکمن صحرا و شمال خراسان زندگی میکنند و از نظر چهره ، زبان و فرهنگ با قومهای دیگر ایرانی تفاوت دارند . در نواحی مرکزی ایران ،ایل قشقایی که تبار ترکی دارد ، زندگی میکنند . قومهای عرب بیشتر در خوزستان و به صورت پراکنده در کرانههای خلیج فارس زندگی میکنند . ترکیب قومی جامعه امروزی ایران در نتیجه گسترش ارتباطات و آمیزش فزاینده مردم با یکدیگر به مقدار زیادی دگرگون شده و فضای اجتماعی نسبتاً یکسانی پدید آمده است که در اثر آن ، اقوام ایرانی پیکره واحدی را به وجود آوردهاند
گروههای رنگین پوست که به طور پراکنده در استانهای جنوبی ایران دیده میشوند از بقایای مناسبات تجارت برده با زنگبار هستند . اقلیتهای هندی مقیم جنوب ایران نیز بازمانده بازرگانان هندی ساکن ایران در زمانهای گذشته هستند
دین و فرهنگ
دین رسمی ایران بر اساس اصل 12 قانون اساسی ، اسلام و مذهب شیعه اثنی عشری است . حدود 99/65 درصد مردم مسلمان هستند پیروان مذهبهای اسلامی حنفی ، مالکی ، شافعی ، حنبلی و زیدی در ایران از احترام و آزادی کامل برخوردارند
در قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران ، دینهای زرتشتی ، مسیحی و کلیمی به رسمیت شناخته شدهاند و پیروان آنها میتوانند مانند مسلمانان با حقوق یکسان در زندگی سیاسی ، اجتماعی و اقتصادی کشور شرکت کنند. اقلیتهای دینی زرتشتی ،ارمنی ، کلیمی و آشوری و کلدانی در مجلس شورای اسلامی نمایندگان مستقل دارند . غنای فرهنگی ایران در عرصههای مختلف از جمله انواع هنرهای شرقی ، ادبیات و عرفان آوازهای جهانی دارد . اسطورهها، افسانهها ، حکمت و فلسفه ، شعر ، موسیقی ، ادبیات عامه ، صنعتهای دستی ، معماری و هنرهای تزئینی ایران ، بخش شایان توجهی از گنجینههای اندیشه ، هنر و فرهنگ بشری را تشکیل دادهاند
تقسیمات اداری و سیاسی
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 490 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 81 |
شهرهای جدید
شهرهای جدید معمولاً با هدف جلوگیری از گسترش بی رویه شهرهای بزرگ و جذب سرریز جمعیت آنها و نیز جلب مهاجرین احتمالی به عنوان موج گیر تأسیس می شوند. در شهرهای جدید فاصله بسیار بیشتر از شهرک با شهر اصلی است و معمولاً خارج از نفوذ شهر هستند. موضوع شهرهای جدید در ایران در حال حاضر یکی از سیاست های اصلی وزارت مسکن در کنار بهسازی و احیای بافت قدیم شهرها به خصوص شهرهای بزرگ و توسعه بیرونی (فیزیکی) شهرهای موجود می باشد که محل بحث بسیاری از کارشناسان اقتصادی، جامعه شناسی، معماران و شهرسازان و... می باشد.در حال حاضر علیرغم تلاش های انجام شده جمعیتی در حدود ۲۰۰ هزار نفر در بیش از ده شهر جدید در کشور سکونت دارند و پیش بینی شده است در سال ۱۴۰۰ این رقم به ۵/۳ میلیون نفر افزایش یابد.
روند پیچیده تر شدن مسائل شهر و شهرنشینی (به ویژه مسأله مسکن) در سال های اخیر سبب گردید تا سیاستگذاران آمایش زمین های شهری در سطح کشور از اواسط دهه ۶۰ به ایجاد موجی از طرح های آماده سازی زمین و نیز ایجاد شهرهای جدید دست یابند.
در حال حاضر برای ایجاد شهرهای جدید که حجم عملیات احداث آن در تاریخ شهرسازی ایران و حتی در میان کشورهای در حال توسعه نیز بی سابقه است، اهداف بسیار مهمی پیش بینی گردیده است که هر یک از این اهداف ناشی از تنگناها و نیازهای موجود عرصه های شهری است. با این وجود پس از گذشت چند سال از آغاز عملیات احداث شهرهای جدید هنوز این سؤال مطرح است که ایجاد شهرهای جدید چگونه می تواند پاسخگوی اهداف پیش بینی شده باشد یا به عبارت دیگر تحت چه شرایطی و با ایجاد چه زمینه هایی این راه حل می تواند مطلوب و مفید واقع شود و یا احیاناً کارایی خود را از دست می دهد و به صورت معضل جدیدی در می آید. بدون شک نحوه اداره امور این شهرها مؤثرترین شاخصی است که به صورت مستقیم در چند و چون زندگی در شهرهای جدید تأثیر می گذارند. از این روست که برای پاسخ به این سؤال باید شهرهای جدید را به عنوان سکونتگاه هایی که شرایط ویژه ای بر آنها حاکم است شناخت و هدف از ایجاد آنها را بررسی نمود.
به طور کلی ضرورت های احداث نوشهرها در ایران به شرح زیر است:
۱- ضرورت های ناشی از رشد فزاینده جمعیت و شهرنشینی
۲- ضرورت های ناشی از مسأله مسکن در شهرهای بزرگ
۳- ضرورت های ناشی از تمرکززدایی از کلان شهرها
۴- ضرورت های ناشی از کنترل ساخت و سازهای بی رویه اطراف شهرها و برنامه ریزی فضایی
۵- ضرورت های ناشی از ملاحظات زیست محیطی
۶- ضرورت های ناشی از توسعه صنعتی برخی از مناطق و استقرار صنایع بزرگ و اسکان کارکنان.
تعاریف
شهرهای جدید در نظام های اجتماعی- اقتصادی جهان و با توجه به تحولات نظریه ای بسیار دگرگون شده اند. هنوز تعریف جامعی برای شهرهای جدید ارائه نشده است. اما می توان تعاریف زیرا را برای آنها پذیرفت:
۱- شهرهای جدید اجتماع های برنامه ریزی شده ای است که در پاسخ به اهداف از پیش تعیین شده ایجاد می شود.
۲- ایجاد شهر جدید عملی ارادی است که فرض را بر وجود یک منبع قدرت یا سازمانی می گذارد که تأمین کننده مکان و منابع برای توسعه شهر و اعمال کنترل مداوم بر آن است تا شهر به اندازه بادوامی برسد.
۳- شهر جدید اجتماعی خود اتکاست با جمعیت و مساحت مشخص، فاصله ای معین از مادرشهر، برنامه ریزی از پیش تعیین شده اهداف معین و همچنین برخوردار از تمام تسهیلات لازم برای یک محیط مستقل.
۴- معمولاً شهرهای جدید برای تمرکززدایی کالبدی اقتصادی و اجتماعی در ناحیه شهری شهرهای بزرگ طراحی می شوند تا با وجود جاذبه نزدیکی به شهرهای بزرگ جمعیت تشویق به خروج از مادرشهر شوند تا اسکان به همراه اجرای برنامه های توسعه اقتصادی، اجتماعی فراهم آید. بدین ترتیب جذب سرریز های جمعیتی ساماندهی فضایی مادرشهر و ناحیه شهری بهبود وضعیت محیط کار زندگی سالم و اجتماعی کامل میسر می شود در واقع مفهوم شهر جدید مفهوم اجزای یک شهر در ارتباط ارگانیک با یکدیگر است.
بنابر تعاریف قبلی شهرهای جدید دارای تاریخ تولد مشخصی هستند و در زمان کوتاه و معینی ساخته می شوند. این گونه شهرها در تضاد کامل با پیدایش و تحول شهرهای متراکم هستند و بر اساس یک هسته پیش از آن که به وجود آیند تشکیل می شوند و به کندی رشد می کنند. معمولاً برنامه ریزی شهر جدید مبتنی بر پیش بینی جمعیت است تا این جمعیت تضمینی پایه ای برای پیش بینی نیازهای کالبدی اقتصادی و اجتماعی آینده باشد. طراحی و ساخت شهرهای جدید بیشتر در زمین های بکر و غیرقابل کشت و بدون هسته اولیه صورت می گیرد.
دلایل ایجاد شهرهای جدید
سیاست ایجاد شهرهای جدید پس از انقلاب به یقین از بزرگترین و بااهمیت ترین سیاست هایی است که در زمینه شهرسازی و به طور کلی شهرنشینی کشور اتخاذ شده است اما باید دید منشاء اتخاذ چنین سیاستی چه بوده و بر اساس کدام راهبردی به این نتیجه ختم شده است. در این باره وزارت مسکن علاوه بر وجود مشکلات کالبدی شهرها دلایل زیر را ارائه داده است:
۱- جمعیت کشور در سال ۱۴۰۰ به ۱۳۰ میلیون خواهد رسید که ۹۶ میلیون نفر در مناطق شهری و ۳۴ میلیون نفر در مناطق روستایی اسکان می یابند. برابر این پیش بینی جمعیت شهرنشین کشور در سی سال آینده سه برابر می شود و بر پایه این فرض تعدادی از شهرها و تراکم آنها و سایر موارد ثابت خواهد ماند بنابراین نیاز به سطحی معادل سه برابر سطح موجود شهرها خواهد بود. در چهارچوب این استدلال چون پیرامون شهرها را باغ ها و مزارع می پوشاند برای پیشگیری از انهدام آنها ضرورت احداث شهرهای جدید مطرح می شود.
۲- حل مشکل مسکن شهری و حل مشکلات ناشی از نارسایی های امور زیربنایی شهرها و هرج و مرج و نابسامانی کالبدی شهرها هرچند که عوارضی تبعی دیگر ناشی از تراکم شدید جمعیت در چند شهر بزرگ نظیر بیکاری، فقر، حاشیه نشینی و غیره نیز در اتخاذ تصمیم ایجاد شهرهای جدید نقش داشته است.
۳- تمرکززدایی از شهرهای بزرگ و جذب سرریزهای جمعیتی آنها، جلوگیری از توسعه بی رویه شهرهای بزرگ، ایجاد تعادل رشد اقتصادی و اجتماعی کنترل حرکات مهاجرتی و نیز به سبب اشباع امکانات شهرهای بزرگ در جذب جمعیت مهاجر. اگر به سیر اتخاذ سیاست های پاسخگویی به مشکلات شهرنشینی در ایران پس از انقلاب اسلامی نگریسته شود مشخص می گردد که در پاسخ به مشکل مسکن ابتدا با واگذاری زمین های مصادره شده به شهرنشینان و برخی مهاجرین فاقد مسکن تا حدی از شدت بحران کاسته شده ولیکن به زودی عدم کارآیی این راه حل به ویژه در شهرهای بزرگ به اثبات رسید از این رو برای کمک به واگذاری زمین به نیازمندان و جلوگیری از زمین بازی در این شهرها قانون زمین شهری وضع شد. صرف نظر از این که در این دوره تا چه حد سیاست ارائه مسکن تحقق یافته است، به طور کلی مسکن با واگذاری زمین و همچنین ساخت و سازهای وسیع تا حدی خود انگیخته تأمین شده است. برای برنامه ریزی و طراحی دقیق این گونه مجموعه ها به صورتی صحیح و از پیش اندیشیده شده، ضرورت ایجاد و طرح های آماده سازی مطرح شد. اما در برخی از شهرهای بزرگ، شهرهایی با محدودیت های ویژه، یافتن اراضی وسیع مناسب، آماده سازی و متصل به بافت موجود شهر میسر نشد از این رو توسعه ناپیوسته به عنوان یگانه راه پاسخگویی به گسترش برخی از شهرهای بزرگ یا شهرهایی با موقعیت ویژه مطرح گردید. این چنین توسعه ای دیگر نمی توانست مانند طرح های آماده سازی از زیربناهای شهر موجود استفاده کند و حداکثر باید به تأمین خدمات در حد ساکنان خود اکتفا نماید. زیرا به دلیل فاصله از شهر اصلی باید به خود متکی بوده و نیز دارای زیربناهای لازم خدمات و صنایع باشد تا به صورت یک شهر مستقل و پویا عمل کند.
اهداف عمده شهرهای جدید
مهمترین اهداف شهرهای جدید را به شرح زیر می توان برشمرد:
۱. جلوگیری از توسعه بی رویه و کلانشهر شدن مادرشهر
۲. انتقال کارگاه ها از مادرشهر به شهر جدید
۳. جذب سرریز جمعیت با ایجاد کانون های اشتغال در شهر جدید
۴. جلوگیری از بالا رفتن قیمت زمین در مادرشهر و بورس بازی زمین به علت توسعه نامحدود مادرشهر
۵. پالایش مادرشهر برای سازماندهی توسعه آن به شکل منفصل
۶. کاهش هزینه رفت و آمد از مادرشهر به مناطق صنعتی اطراف شهرهای بزرگ و حذف زمان تلف شده کارکنان مناطق صنعتی مذکور و جابجایی ساکنان به علت وسعت شهر بزرگ
۷. جلوگیری از ایجاد حاشیه نشینی در شهرهای بزرگ
۸. سبک شدن بار ترافیک در داخل مادرشهر
۹. احداث محل سکونت در نزدیکی محل کار
۱۰. استفاده از اراضی غیرزراعی برای ایجاد شهرهای جدید و جلوگیری از تخریب اراضی کشاورزی حومه شهرهای بزرگ
۱۱. ایجاد اشتغال در شهر جدید و جلوگیری از خوابگاهی شدن آنها
۱۲. تنزل بهای تمام شده واحدهای مسکونی به علت پایین بودن بهای زمین با توجه به نسبت هزینه ساخت و قیمت زمین در شهرهای بزرگ و در نتیجه امکان ارائه مسکن به مردم
۱۳. انتقال سرمایه های کوچک مردم از فعالیت های واسطه ای به سرمایه گذاری در مسکن و صنایع و کارگاه های تولید ی به علت پایین بودن قیمت زمین و حذف سرقفلی های کلان در شهرهای بزرگ
۱۴. کاهش هزینه های توسعه زیربنای مادرشهر
۱۵. آزاد شدن سطوح کارخانه ها و کارگاه های مزاحم داخل مادرشهر برای ایجاد تأسیسات مورد نیاز زیربنایی از قبیل فضاهای سبز، آموزش خدماتی و ترافیکی
۱۶. جلوگیری از آلودگی محیط زیست در شهرهای بزرگ که در بعضی از شهرها از جمله تهران به شکل خطرناکی درآمده است.
۱۷. احداث شهر از پیش برنامه ریزی شده و متناسب با نیاز واقعی جامعه
۱۸. امکان کنترل ساخت و سازها در شهر جدید طبق ضوابط مطلوب مطالعه شده
۱۹. پالایش شهر از شغل های کاذب و مخرب که با توسعه رشد شهرهای بزرگ روبه ازدیاد است.
مسائل شهرهای جدید
به طور کلی، هر پدیده اجتماعی دارای کارکردهای مثبت و منفی است. لذا، شهرهای جدید نیز به عنوان پدیده های اجتماعی گرچه برای پاسخگویی به نیازهای شهروندان احداث شده ولی در عین حال دارای مشکلات عدیده ای است که در زیر به چند نمونه از آنها اشاره می گردد:
* فقدان تمرکز بین بخش های خصوصی و دولتی،
* ناکافی بودن سیستم مالی برای تضمین سرمایه گذاری
* عدم برآورد دقیق هزینه ها برای کسب امکانات در بازار و....
* فقدان هماهنگی بین مدیریت شهرها و برنامه های مربوط به حمل و نقل
* عدم توجه به جنبه های تاریخی و هویتی شهروندان، زیرا، شهروندان معرف ویژگی ها، ریشه ها، اصالت و فرهنگ های مختلف هستند. این عدم توجه موجب اختلال در وضعیت روانشناختی ساکنین گشته و عامل تنش های فرهنگی، قومی و تاریخی می گردد. از این رو، عدم احساس هویت جمعی و تعلق گروهی باعث می گردد که آنها نتوانند در روابط اجتماعی مشارکت نمایند.
کارکردهای شهری ناقص
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 13 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
انواع مدلهای هواشناسی
مدلهای وضعیت یخی
2- مدلهای وضعیت برفی
3- مدلهای وضعیت تشعشعات خورشیدی
4- مدلهای شرایط اقلیمی منطقه ای
5- مدلهای حرکت تدریجی برف کنار جاده ای به درون جاده
کار FORTELLTM ، انتخاب راههای صحیح ، انتخاب روشهای اثبات شده همسو ردن آنها با شرایط مربوطه ، ادغام کردن مدلهای موفق با یکدیگر و اضافه ردن هر گونه اطلاعات موثر تازه برای موفق تر شدن هر چه بیشتر برنامه ی باشد. در مبحث ، مدلهای پیش بینی وضعیت جاده ای بر پایه تعادل انرژی و نتایج آماری برای پیش بینی دما و رطوبت سطح جاده ها و احتمال تشکیل یخ و یا پوشیده شدن جاده با برف ، برای حفظ پایداری سطح جاده جهت افزایش ضریب اطمینان استفاده کنندگان جاده می باشد. (جهت انجام چنینی کاری سالیانه بیش از 2 میلیون دلار در آمریکای شمالی زمینه می شود) برای پیش بینی دما و رطوبت سطح جاده و احتمال تشکیل یخ و...در جهت حفظ پایداری سطح جاده ها ، در کنار ITS ، از سیستم های پیش بینی هوا با مدلهای میان مقیاس (MESOSCALE) نیز استفاده می شود. هدف FORTELLTM یکپارچه ردن مدلهای وضعیت جاده ای با مدلهای پیش بینی میان مقیا ونشان دادن بهبود بسیار زیاد در نتایج حاصل از این عمل می باشد. برخی از کارهای انجام شده در خلال این برنامه عبارتند از: مدلهای وضعیت جاده ای ، مدل سازی امواج خورشیدی یا طول موج کوتاه ، ورود و خروج امواج با طول موج بلند ، عمل همرفت و انتقال حرارت ، بحث درباره مسئله ترافیک و مدل سازی وضعیت جاده ای ، بحث و بررسی در زمینه وضعیت جاده در زمان حرکت تدریجی برف به درون جاده و نیز زمان انباشته شدن جاده با برف.
(RCM) ROAD CONDITION MODEL
مدل وضعیت جاده ای در دانمارک بر مبنای 250 ایستگاه جاده ای که در هر ساعت ، پیش بینی 5 ساعت آینده رال ارائه می نماید انجام می گیرد. سیستم عملی پیش بینی عددی برای پیش بینی وضعیت جاده ها ارایه می شود. مرکز این اقدام از طریق پیش بینی RCM انجام می پذیرد. در طول بروز وضعیت های جوی بحرانی می توان تفاروتهایب شگرف را در فواصل کم چند صد یاردی ملاحظه کرد در یک چنین وضعی تنها تفاوتهای جغرافیایی مکانی نظیر کوه و پستی و بلندی و درخت و... دخالت ندارند، بلکه خود مواد تشکیل دهنده جاده ها و پلها و تفاوت این مواد در جاهای مختلف نیز در این مسئله دخالت چشمگیری دارند.
مدل کامپیوتری HS4CAST باید میان ایستگاه حسگر کنار جاده ای و نمایشگری که مقادری اندازه گیری شده و پیش بینی ها را نمایش می دهد قرار داده شود. پیش بینی ها براساس داده های حسگرها "، می تواند در دستگاه پیش بینی همانجا تجزیه و تحلیل شود و یا در یک ساختمان مرکزی که توسط ارسال کننده های بیشتری تغذیه می شود، می تواند پیش بینی های بیشتری را برای سایتهای مختلف ارایه دهند. برای دقت هر چه بیشتر در پیش بینی ها ، مطالعه و تحقیق درباره وضعیت دمای جاده ای به همان میزان ، شبیه سازیهای چندین هزار کامپیوتر مورد نیاز است. بایستی توجه داشت که مطالعات هر یک از سایتها باید جداگانه انجام شود. هر الگوی هوا همانند پیش بینی ها ، روش پیش بینی خاص خود را می طلبد. برای مثال ، روش پیش بینی 30 دقیقه ای با روش پیش بینی 3 ساعته متفاوت است. اطلاعات ارسالی از ایستگاه کنار جاده ای براساس نوع هوای آن زمان طبقه بندی می شود. استفاده از اطلاعات طبقه بندی شده، ترکیب صحیح مدلهای حرارتی یا دمایی ، مدلهای احتمالات برای محاسبه پیش بینی بکار برذده می شود. HS4CAST ، مشخصات ویژه یک سایت اندازه گیری در همان روزهای اول شروع کار قرار گرفته و پارامترهای دیگر را جدا بررسی می کند و این کار نیاز به دخالت انسان ندارد. پیش بینی های جاده ای معمولا برای مدت یکساعته ، سه ساعته ، شش ساعته ، و 24 ساعته صادر و اعلام می گردد. HS4CAST به دو طریق انجام می گیرد:
1- پیش بینی مرگکزی توسط یک PC که توسط سایتهای اندازه گیر انجام می گیرد.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 267 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 14 |
انواع کویرهای ایران
بطور کلی می توان کویرهای ایران را براساس خصوصیات عمومی سطح آنها به 7 گروه زیر طبقه بندی نمود. البته این طبقه بندی همیشه کاملا مشخص نیست و گاهی خصوصیات برخی از گروهها با هم همپوشی دارند. بطور کلی انواع A یعنی کویرهای رسی و E یا کویرهای نمک و G یا کویر دریاچه های دایمی کاملا مشخص هستند و می توانند در گوشه های یک مثلث قرار گیرند. از طرف دیگر انواع B و F یعنی کویرهای رسی خیس و دریاچه های موقت در طبقه بندی فوق، در حد واسط بین انواع A و G قرار دارند و نوع C یا کویرهای رسی همراه با نمکزار بین A و E قرار دارد.
نوع D یا کویرهای رسی خیس همراه با نمکزار می تواند در مرکز مثلث قراربگیرد. برای انواع کویرهای اختصاصی، مثل کویرهای همراه با مخروط افکنه دلتایی، کویرهای C خیس همراه با نمکزار ولی بدون صفحات رسی و یک کویر با یک دریاچه دایمی و یک دریاچه فصلی کنار گذارده شده اند. نوع D یا کویرهای رسی خیس همراه با نمکزار می تواند در مرکز مثلث قراربگیرد. برای انواع کویرهای اختصاصی، مثل کویرهای همراه با مخروط افکنه دلتایی، کویرهای C خیس همراه با نمکزار ولی بدون صفحات رسی و یک کویر با یک دریاچه دایمی و یک دریاچه فصلی کنار گذارده شده اند.
الف- گروه A: کویرهای رسی
به استثنای کویر سبزوار که مخروط افکنه دلتایی نیز دارد، بر روی سطح کویرهای این گروه غیر از صفحات رسی هیچ نوع پوشش دیگری دیده نمی شود.
تعداد کویرهای متعلق به این گروه 27 عدد است که برابر با 45 درصد تعداد کل کویرها و 14 درصد سطح کل کویرهای ایران می باشد. 39 درصد سطح کل صفحات رسی کویرهای ایران در این گروه قرار گرفته است. سطح صفحات رسی در این کویرها از 35 تا 2103 کیلومتر مربع تغییر می نماید که مورد دوم آن متعلق به کویر سبزوار (6) است.
این گونه کویرها بیش از همه در شبکه داخلی ایران گسترش دارند چگونگی پیدایش این گونه کویرها شبیه سایر کویرها است. مگر آنکه تکامل آنها بوسیله نمک بیشتر رسوبات و عمق آب زیرزمینی آنها تغییر نماید.
برای تشکیل یک کویر رسی به چاله بسته ای نیاز است که از نظر هیدرولوژیکی میزان تبخیر آن دیر یا زود زیادتر از میزان هرزابهای وارده به آن خواهد شد. ممکن است این نوع کویرها بستر یک دریاچه قدیمی و یا باطلاق فصلی باشند که سطح آنها بصورت موسمی حاوی قشر نازکی از آب باشد که رسوبات ریز مخروط افکنه آبرفتی را نیز با خود حمل می کند. البته همیشه تمیز بین این دو نوع تکامل، بخصوص وقتی رسوبات آن یکدست نبوده و بطور ضعیفی تفکیک شده باشند آسان نیست. به استثنای کویرهای نیریز و شیراز (59 و 60) که اطراف آنها را نوار سا حلی تکامل یافته ای فرا گرفته است، در اطراف کویرهای ایران چنین آثاری دیده نمی شود. بنابراین می توان تصور نمود که سطح کویرهای داخلی ایران را در دوره های مرطوب گذشته، فقط آب کم عمیقی فراگرفته بوده است. در نتیجه چنین به نظر می رسد که کویرهای رسی بر اثر تجمع لایه های نازک از مواد ریز فصلی رشد نموده اند و وجود لایه های درشت تر در این رسوبات نشان دهنده طغیانهای غیرعادی بر روی این صفحات است. پس از تشکیل، کویرهای رسی ممکن است براثر تغییر شرایط هیدرولوژیکی، بر اثر تغییر شرایط جوی، و یا تغییر شکل چاله، تغییر یابند مثلا تشکیل صفحات باد کرده بر روی آنها و یا توسعه گیاهان فرآتیک بر روی بعضی نقاط آن و بالاخره تشکیل کپه هایی از گیاهان فرآتیک بر اثر بالا آمدن سطح آب زیرزمینی بر روی این صفحات، در حالی که پایین رفتن سطح آب زیرزمینی موجب سخت شدن بیشتر صفحات رسی می گردد. ایجاد حرکات تکتونیک بر روی این صفحات و یا جریان هرز آبهای سطحی بر روی این نوع کویرها (مانند کویر سبزوار "6") می تواند موجب تشکیل بریدگیهایی بر روی سطح آنها بشود. تغییرات دیگر سطحی در بخشهای قبل مورد بحث قرار گرفته است.
ب- گروه B: کویرهای رسی خیس
کویرهای این گروه دارای صفحات رسی و حوزه خیس هستند. در واقع مواد تشکیل دهنده این کویرها با کویرهای رسی شبیه است، با این تفاوت که سطح قسمتی از آن (حوزه خیس) پایین تر از سطح آب زیرزمینی تابستانه است. تعداد کویرهای این گروه پنج عدد است که 8 درصد سطح این کویرها و یا دو درصد سطح کل کویرهای ایران را شامل می شود. وسعت سطح آنها بین 170 تا 425 کیلومتر مربع در تغییر است که مورد دوم آن به سطح کویر شمال غربی سیرجان تعلق دارد (کویر 58).
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1114 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 23 |
انواع رطوبت سنج
1- سایکرومتر
معمولیترین دستگاهی است که از دو دماسنج دقیق جیوهای تشکیل شده است. دور مخزن یکی از دماسنجها لایة نازک موسلین (Muslin) پیچیده شده که به آن دماسنج مرطوب گفته میشود و در هنگام کار دستگاه با یستی همیشه مرطوب بماند.
دماسنج خشک در دستگاه سایکرومتر درجه معمولی هوا را نشان میدهد. وقتی رطوبت دور دماسنج بخار میشود گرمای نهان جذب مولکولهای آب گردیده و در نتیجه با بخار شدن آب دور پارچه، درجه حرارت در دماسنج تر کاهش مییابد. اختلاف درجه حرارت دماسنج تر و خشک معیاری برای محاسبه رطوبت نسبی است.
قرائت دماسنج تر بایستی در فاصلههای ده تا بیست ثانیه صورت گیرد تا این که در دو قرائت متوالی درجه حرارت یکسان خوانده شود.
2- رطوبت نگار
این دستگاه ثبت مداوم رطوبت هوا را انجام میدهد. جسم حساس در این دستگاه چند تار موی معمولی میباشد که با زیادشدن رطوبت هوا طول آن زیاد شده و با کاهش رطوبت طول آن کم میشود. به وسیله چند فنر و اهرم بسیار ظریف تغییرات طول مو به یک قلم که روی بازوی فلزی نصب میباشد، منتقل شده و این قلم تغییرات رطوبت را روی یک استوانه چرخان یا ثبات رسم میکند. طرز کار این دستگاه مشابه دستگاه حرارت نگار میباشد.
3- رطوبت- دمانگار
این دستگاه به منظور اندازهگیریهای دما و رطوبت نسب در کشتیهای تجارتی به کار برده میشود و ترکیبی از دو دستگاه دمانگار و رطوبت نگار است که در یک محفظه تعبیه شدهاند. نوار کاغذی این دستگاه به دو قسمت دما و رطوبت تقسیم شده است. قسمت بالایی نوار کاغذی تغییرات دما و قسمت پایین تغییرات رطوبت نسبی را نشان میدهد. قلمهای ترسیم کننده منحنیهای تغییرات دما و رطوبت نسبی به اجسام حساس به این دو کمیت مرتبط میباشد و حرکات آنها تابعی از حرکات اجسام حساس است که تغییرات آنها را بر روی کاغذ ترسیم مینمایند.
تودههای هوا (Air mass)
یک توده هوا عبارت است از حجم عظیمی از هوا که خصوصیات فیزیکی آن بویژه از نظر دما و رطوبت و آهنگ کاهش دما (Lapse rate) در سطح افقی برای صدها کیلومتر تقریبا همسان باشد.
تودههای هوا، خصوصیات اصلی خود را از سطحی که بر روی آن تشکیل میشوند، کسب میکنند. برای اینکه تودههای هوا شکل بگیرند لازم است هوا به مدت طولانی در یک منطقه ثابت باقی بماند، در نهایت گردش معمولی هوا موجب به حرکت در آمدن آنها می شود.
تودههای هوا معمولا در بعضی از نقاط دنیا بیشتر از سایر مکانها تشکیل می شوند به این مناطق سرچشمه (Source region) گفته میشود.
تودههای هوا را با توجه به منشاء تشکیل آنها، طبقه بندی و نامگذاری میکنند و با توجه به منشاء، نشانههای معینی را برای آنها به کار میبرند.
طبقه بندی توده های هوا
نام و نشانه
مناطق منشاء
خصوصیات
آرکتیک A
مناطق قطبی
سردترین توده هوای زمستان
قطبی بری cP
خشکی های جنب قطبی
سرد و خشک و بسیار پایدار
قطبی بحری mP
جنب قطبی و آرکتیک
سرد و مرطوب و ناپایدار
حاره ای بری cT
بیابانهای عرضهای پایین بویژه صحرا و استرالیا
بسیار گرم و خشک و پایدار
حاره بحری mT
اقیانوس های منطقه جنب حاره
گرم و مرطوب، ناپایداری شدیدتر به جهت کناره غربی اقیانوسها
استوایی E
دریاهای استوایی و حاره
گرما و رطوبت زیاد
رادیوسوند ( Radiosonde )
رادیوسوندها از دستگاه های هواشناسی هستند که برای اندازه گیری دما، رطوبت، فشار، سمت و سرعت باد در جو بالا بکار میروند. دو عنصر ازن و تابش نیز می تواند توسط این دستگاه ها اندازه گیری شود.
رادیوسوند یک سیستم سنجش از راه دور است و از دو لغت "Radio" به معنای انتشار دهنده رادیویی و "Sonde" به معنی پیام آور در زبان انگلیسی قدیم، تشکیل شده است.
دستگاه رادیوسوند از دو قسمت اصلی «سنجش» و«فرستنده» تشکیل شده است، فرستنده ها پارامترهای اندازه گیری شده را به گیرنده ای که در سطح زمین قرار دارد، منتقل میکنند.
رادیوسوندها گاهی به وسیله هواپیما و گاهی به وسیله راکت به جو فرستاده می شوند. اما معمولا آن ها را به زیر بالون های هواشناسی که تا ارتفاع 20 تا 30 کیلومتری صعود مینمایند نصب و در جو رها میکنند.
نمونه ای تصاویر رادیوسوندها در آسمان
وقتی که رادیوسوند به ارتفاع تقریبی 30 کیلومتری بالای سطح دریا می رسد بالون می ترکد و رادیوسوند همراه با نخ و بالون ترکیده شده به طرف زمین به پائین می افتد. پس از زمان 2 ساعت از پرتاب و در طول اوج گیری، رادیوسوند به طور ثابت جریان پیوسته اطلاعات شامل دمای اتمسفر، رطوبت، داده فشار، سمت و سرعت باد در سطوح مختلف جو (تا ارتفاع تقریبی 30 کیلومتری) را از طریق شبکه ارتباطات به تجهیزات خودکار گیرنده درسطح زمین می فرستد. مشاهدات رادیوسوند Radio Observation یا به اختصار RAOB نامیده می شود .
در تصویر زیر مولفه های یک رادیوسوند آورده شده است:
زمانی که دو توده هوای با دمای مختلف، در مسیر حرکتشان به هم میرسند، حالت انتقال شدیدی (از لحاظ دما، فشار، رطوبت، باد و غیره) در مرز بین آنها بوجود میآید.
اگر یک نفر همراه با توده هوای گرم به سمت شمال حرکت کند، به تدریج و به طور یکنواخت با کاهش دما مواجه میشود؛ سپس با برخورد به یک توده هوای سرد، دما به طور ناگهانی و شدید افت میکند یعنی تغییرات آهسته و یکنواخت در محل برخورد با توده سرد، به تغییر ناگهانی و غیر مداوم تبدیل میشود. به این خاطر اصطلاح خط ناپیوستگی (Line Of Discontinuity) در مورد مرکز توده هوا به کاربرد، میشود. عبارت جبهه (Front)
مترادف با خط ناپیوستگی است و امروزه به خوبی جانشین آن شده است. در واقع جبههها مرزهای بین تودههای هوا هستند. بر روی نقشههای هواشناسی جبههها را با یک خط نشان میدهند.
سطحی که دو توده هوای مجاور را از هم جدا میکند سطح جبهه (Frontal Surface) نامیده می شود.
فهرست مطالب
انواع رطوبت سنج 1
تودههای هوا (Air mass) 2
انواع جبهه ها 6
انواع فشارسنج 7
سیکلون ها و آنتی سیکلون ها 9
ساختار اتمسفر 12
فشار هوا 17
بویی (Buoy) 19
رادار هواشناسی 20