مرجع فایل های تخصصی
وبلاگ برای دسترسی هم وطنان به فایل های مورد نیاز آنها در تمامی زمینه های علمی، پزشکی، فنی و مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی و ... طراحی گردیده است.
مرجع فایل های تخصصی
وبلاگ برای دسترسی هم وطنان به فایل های مورد نیاز آنها در تمامی زمینه های علمی، پزشکی، فنی و مهندسی، علوم پایه، علوم انسانی و ... طراحی گردیده است.معرفی و دانلود فایل کامل تحقیق کرج
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 84 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 47 |
کرج
1- شناخت وضع موجود روستا
1-1 شناخت شهرستان
2-1 شناخت روستا
-1 معرفی اجمالی شهرستان
1-1-1 شناخت محیط طبیعی
1-1-1-1 موقعیت جغرافیایی و تقسیمات سیاسی
شهرستان کرج یکی از شهرستانهای استان تهران به شمار می رود که با وسعتی معادل 2457 کیلومتر مربع در موقعیت جغرافیایی 35 درجه و 48 دقیقه عرض شمالی و 51 درجه و 30 دقیقه طول شرقی از نصف النهار گرینویچ قرار دارد. این شهرستان ازشمال به استان مازنداران ، از جنوب به شهریار ، از شــرق بـــه تهران و شمیرانات و از غــرب بــه شهرستان ساوجبلاغ محــدود می گردد.
براساس آخرین تقسیمات کشوری این شهرستان دارای 3 بخش – 7 دهستان ، 195 آبادی دارای سکنه و 6 شهر بوده است.
2-1-1-1-ساختار زمین شناسی شهرستان ، زلزله و گسل ها
تشکیلات زمین شناسی مناطق غربی استان تهران ناشی از فعالیت دوران سوم و چهارم می باشد. در قسمت جنوب و جنوب غربی شهرستان تشکیلات آندریتی وجود دارد که قابلیت نفوذ آنها کم می باشد. در منطقه شمالی نیز تشکیلاتی دیده می شود که بواسطه وجود شکافهائی دارای مقداری آب ذخیره می باشد.
در نواحی غرب دشت کرج تشکیلات دوره میوسن واقع شده که قابلیت نفوذ آن
خیلی کم و بافت طبقات آن از ماسه و مازونها گچ و نمک دار است.
برطبق شواهد و آمارها در سال 1962 میلادی زلزله ای به شدت 10 درجه مرکالی و بزرگی 25/7 درجه ماگینیتی و با یک گسل در جهت شمال غربی شهرکرج به طول 100 کیلومتر حادث گردیده که این گسل با گسل عمومی شمالی – تهران – کرج – قزوین متفاوت است.
- منابع آبی شهرستان
بطورکلی دو منبع مهم در تامین آب شهرستان نقش دارند. یکی منابع آب های سطح الارضی و دیگر منابع آبهای تحت الارضی
الف : منابع آبی سطح الارضی:
مهمترین منبع آب سطح الارضی شهرستان . رودخانه کرج می باشد. این رودخانه یکی از مهمترین رودخانه های دائمی منطقه بوده که از ارتفاعات دامنه جنوبی البرز سرچشمه گرفته و پس از الحاق رودهای دیگر نظیر ولایت ورد ، و ارنگ رود ، شهرستانک و مسیر ارود در ناحیه واریان ، به دریاچه سدامیرکبیر (سدکرج) ملحق شده و سر ریز آن پس از عبور از شهرکرج درقسمت جنوب غربی به رودخانه شور متصل می شود و پس از آن به دریاچه حوض سلطان در قم می ریزد.
رودخانه کردان دومین منبع تامین آبهای سطح الارضی بشمار می رود. که در قسمــت غربـی حوزه رودخانه کرج و در شمال شرقی دشت قزوین قرار گرفته
است.
رودخانه شور از دیگر منابع آبی منطقه بشمار می رود که از ارتفاعات آوج سرچشمه می گیرد و دربستری عمیق و با آبی فراوان در جنوب شهرکرج به شهریار می رسد. رود شور پس از گذشتن از جلگه های هموار و کویری به دریاچه نمک می ریزد.
همچنین رودخانه های کوچک و فصلی در محدودۀ شهرستان وجود دارد که غالباً در مواقع بارندگی آب در آن جریان پیدا کرده و وارد دشت های جنوبی می شود.
ب : منابع آبی تحت الارضی :
مهمترین منبع تغذیه آبهای زیرزمینی در شهرستان کرج دو رودخانه کردان و کرج می باشد. عمق آبهای زیرزمینی در نواحی جنوبی شهرستان (حوالی رودخانه شورآباد) 3 متر، در نواحی مرکزی 60 متر و در نواحی شمالی و اطراف جاده تهران کرج به حدود 100 متر می رسد. نحوه استحصال آبهای زیرزمینی عمدتاً از طریق چاههای عمیق می باشد.
4-1-1-1- وضعیت اقلیمی :
اقلیم هرمنطقه نتیجه ترکیب عناصر متنوع آب و هوائی است که در زمان طولانی و در تطابق با موقعیت جغرافیایی هر ناحیه پدیدار می شود. عناصری چـون گرمـا ، رطوبــت ، فشار هوا ، باد ، قدرت و کمبود تبخیر و بخار آب و ...
از جمله پدیده های تاثیر گذار برشرایط اقلیمی محسوب می شوند.
اقلیم شهرستان متأثراز موقعیت توپوگرافی و جریانات جوی دارای تابستانهای گرم و خشک و زمستانهای سرد است. این شهرستان از نظر اقلیم به سه منطقه آب و هوائی تقسیم می شود.
الف) تقسیمات توپوگرافی شهرستان و درجه حرارت :
1) منطقه کوهستانی : این منطقه نواحی شمالی شهرستان و ارتفاعات البرز را شامل می شود که در اغلب ماهها پوشیده از برف می باشد. حداکثر درجه حرارت سالانه در این ناحیه 4/12 درجه و معدل حداقل درجه 6/0 سانتی گراد و نیز حداکثر مطلق حرارت در اول تابستان 31 درجه و حداقل مطلق در اول تابستان 2/24 درجه گزارش شده است.
2) منطقه مرکزی : ایــن منطقــه کــه اغلـــب نقـاط شهـــری و روستائــــی را شامـــل می شود ، دارای آب و هوای گرمتـــری نسبت به نواحی شمالی می باشد. معدل درجه حرارت ماهیانه در این ناحیه بین 10 تا 14 درجه متغیر است.
3) منطقه جنوبی : این منطقه دشتهای جنوبی شهرستان را شامل می شود که آب و هوای آن گرمتر و خشک تر ازنواحی مرکزی و کوهستانی می باشد. درجه حرارت در این نواحی طی روزهای اول فصل تابستان تا 42 درجه افزایش می یابد.
ب – بارندگی :
میزان بارش سالانه منطقه تحت تأثیر عواملی چون جریانات جوی و ارتفاعات در نقاط مختلف متفاوت است. بیشترین میزان بارش در نواحی شمالی و در ارتفاعات اتفاق می افتد که متوسط آن حدود 395 میلی متر گزارش شده است همچنین کمترین میزان بارش در نواحــی جنوبــی و دشتــی شهرستان اتفــاق
می افتد که متوسط آن 182 میلی متر می باشد.
از نظــر میـزان بارندگی شهرستان کــرج بین خطوط همبــاران 200 تـــا 400
میلی متر واقع گردیده و بیشترین میزان بارش آخرین اطلاعات در ماه فروردین و کمترین آن در مرداد است.
ج – باد : بطورکلی دو نوع جریان هوایی در منطقه کرج موثر می باشد :
1 – جریانهای عمومی که بیشتر تحت تأثیر مکان قرارگیری و بادهای محلی و موقتی منطقه می باشد.
2 – جریانهای غربی که این بادها شاخه ایی از بادهای اقیانوس اطلس است که پس از عبور از شمال غرب وارد ایران شده و پس از عبور از گیلان و طوالش از تنگه منجیل وارد دشت قزوین و کرج می گردد و نقش موثری در میزان بارندگی و برف خصوصاً در پاییز تا اواخر بهار دارد.
د : پوشش گیاهی و باغی :
از نظر پوشش گیاهی شهرستان کرج به سه قسمت کوهستانی ، جنگلداری و شوره زار تقسیـــم می گــردد که در این میان با توجه به آمارهای دراختیار از
سال 1380 جمع کل عرصه های جنگلی شهرستان 810 هکتار و ذخیره گاههای جنگلی 1092 هکتار می باشد. ضمن آنکه 68% سطح زیر کشت محصولات زراعی بصورت آبی و 32% بصورت باغات مثمر بوده اند.
2-1-1- شناخت محیط انسانی
1-2-1-1- نرخ جمعیت و رشد آن
براساس سرشماری عمومی و نفوس و مسکن سال 1375 تعداد 1161172 نفر در شهرستان کرج سکونت داشته اند. همچنین جمعیت این شهرستان در سرشماری سالهای 55 و 65 به ترتیب 439019 و 1171053 نفر گزارش شده است. بررسی نرخ رشد جمعیت شهرستان کرج طی سه دهه سرشماری گذشته تغییرات قابــل ملاحظـــه ای را نشـــان می دهد. به طوریکه در فاصله سالهای
65-1355 با 732034 نفر افزایش نرخ رشدی معادل 3/10 درصد داشته در حالیکه در فاصله سالهای 75-1365 با 9880 نفر کاهش با نرخ رشد 08/0 – درصد مواجه بوده است.
در فاصله سالهای 65-1355 تأثیر سیاستهای کلان کشوری مبنی برفقدان کنترل موالید و همچنین اثرات ناشی از جنگ تحمیلی برافزایش قابل ملاحظه ای جمعیت در این شهرستان موثر بوده است. از سوی دیگر در فاصله سالهای 75-1365 تأثیر سیاست های کنترلی جمعیت و تفکیک برخی نقاط شهری و روستائـــی از شهرستان کـــرج و الحـاق آن به شهرستان های دیگر برکاهش
قابل ملاحظه جمعیت در این شهرستان تأثیر گذار بوده است.
در سرشماری سال 1375 تعداد 25390 خانوار در شهرستان کرج ساکن بوده که 4/84 درصد در نقاط شهری و 6/15 درصد آنان در نقاط روستائی سرشماری گردیدند. بُعد خانوار در نقاط شهری این شهرستان 5/4 و در نقاط روستائی 7/4 بوده است.
2-2-1-1 ساختار سنی و جنسی
ساختارسنی و جنسی در هر جامعه ای متأثر از عوامل اجتماعی ، اقتصادی ، فرهنگی ، بهداشتی و سیاسی و وقوع جنگها و بلایای طبیعی از دوره ای به دوره دیگر متفاوت است. در کشور ایران بعد از وقوع انقلاب اسلامی به دلیل فقدان سیاستهای کنترل موالید و کاهش مرگ و میر در گروههای سنی پائین تر متأثر از گسترش بهداشت در سطح جامعه ، ساختار سنی جمعیت به جوانی سیر نموده است ، بطوریکه براساس سرشماری عمومی و نفوس و مسکن سال 1375 بیش از 5/39 درصد از جمعیت کشور در گروههای سنی کمتر از 15 سال (سنین جوانی) قرار داشته اند. سهم جمعیت شهرنشین در گروههای سنی کمتر از 15 سال به دلیل مهاجرت نیروی کار از روستا به نقاط شهری کمتر از روستا بوده است.
براساس سرشماری عمومی نفوس و مسکن سال 1375 از مجموع جمعیت شهرستـــان کــــرج 28/36 درصد در گروههای سنی کمتر از 15 سال 51/60
درصد در گروههای سنی 64-15 سال و 19/3 درصد در گروههای سنی بالای
64 سال قرار داشتند.
درشرایط طبیعی به ازاء هر 100 زن 104 مرد در جامعه وجود دارد که در کشور ما پس از کاهش محسوس این شاخص در سال 75 این رقم به 103 مرد در مقابل 100 زن رسیده است. در مناطق شهری به دلیل اینکه بیشتر جاذب مردان جوان و جویای کار و تحصیل می باشند معمولاً نسبت به جنسی بالاتر از روستاست ، به همین دلیل در نقاط روستائی کشور در این سال به ازاء هر 100 زن 102 مرد وجود داشته است. در شهرستان کرج نسبت جنسی در نقاط شهری 2/105 و در نقاط روستائی 2/116 گزارش شده است که این نسبت با ارقــام متناظر مربوط بـــه نقاط شهری برابر و از نقاط روستائی استان بیشتر
می باشد.(نسبت جنسی برای نقاط روستائی و شهری استان در سال 75 به ترتیب 3/105 و 2/109 می باشد.)
3-2-1-1- سواد وآموزش :
براساس سرشماری عمومی و نفوس و مسکن سال 1375 از مجموع جمعیت 6 سال و بالاتر شهرستان کرج 9/87 درصد با سواد بوده اند. نسبت با سوادی برای افراد لازم التعلیم (6-14 سال) 5/97 درصد برای افراد 15 تا 24 سال 27/97 ، برای افراد 25 تا 64 سال معادل 59/81 و برای بزرگسالان 65 و بیشتر5/32 درصد گـزارش شده است و بر پایه همین گزارش در سال 1375 از مجموع جمعیت 6 تا 24 ساله شهرستان کرج 46/73 درصد در حال تحصیل بوده اند که ایـــن نسبت برای کودکان 6 تا 10 ساله 6/95 درصد ، نوجوانان 11 تا 24 ساله 35/95 درصد و جوانان 15 تا 24 ساله 99/45 درصد می باشد.
4-2-1-1- مهاجرت :
براساس آخرین اطلاعات مربوط به مهاجرت در شهرستان کرج (سرشماری سال 75) تعداد کل افرادی که طی سالهای 1365 تا 75 به این شهرستان وارد و یا در داخل شهرستان جابجا شده اند برابر 359772 نفرمی باشند. مقایسه محل اقامت قبلی مهاجران با محلی که در آن سرشماری شده اند. نشان می دهد 6/8 درصد از روستا به شهر، 57/73 درصد از شهر به شهر، 32/5 درصد از روستا به روستا و 2/11 درصد از شهر به روستا مهاجرت کرده اند. همچنین براساس همین سرشماری محل اقامت قبلی 64/29 درصد مهاجران سایر استانها 37/40 درصد شهرستانهای دیگر استان محل سرشماری و 7/28 درصد نیز از شهر و آبادیهای همین شهرستان بوده است.
5-2-1-1- نیروی انسانی و ا شتغال
نظام اقتصادی هرجامعه یکی از ارکان اصلی در ساختار آن جامعه بوده و نقش اساسی را در تحولات این ساختار ایفا می نماید ، لذا شناخت صحیح از ظرفیتهای اقتصادی و توانمندیهای نیروی کار می تواند در استفاده بهینه از منابع و امکانات موثر باشد.
براســاس سرشمـاری عمومی و نفوس و مسکن سال 1375 از مجموع جمعیت
10 سال و بالاتر شهرستان تعداد 303346 نفر معادل 23/33 درصد فعال و تعداد 609500 نفر معادل 77/66 درصد غیرفعال بوده اند همچنین از مجموع فعال 278509 نفر معادل 8/91 درصد شاغل و 24837 نفر معادل 2/8 درصد بیکار بوده اند. همچنین توزیع اشتغال در بخشهای مختلف اقتصادی نشانگر اهمیـــت و نقش هریـــک از بخشهـا در ایجاد اشتغال می باشد که براساس آن
می توان به نقش هریک از بخشها در اقتصاد منطقه پی برد. براساس سرشماری عمومی و نفوس و مسکن سال 1375 از مجموع شاغلین شهرستان 427/3 درصد در گروههای عمده کشاورزی ، شکار ، جنگلداری ، ماهیگیری ، 8/16 درصد در گروههـــای عمــده فروشی ، خرده فروشی ، تعمیر وسایل نقلیه موتوری ، موتورسیکلت و کالاهای شخصی و خانگی ، 24 درصد در گروههای عمده صنعــت و 9/55 درصد نیز در سایر گروههای عمده فعالیت می نمایند.
3-1-1- شناخت محیط کالبدی :
1-3-1-1– کشاورزی :
الف – زراعت و باغداری :
شهرستان کرج با دارا بودن 13821 هکتار اراضی کشاورزی حدود 55/1 درصد از کــل اراضی کشـــاورزی استـان را به خود اختصاص داده است. از مجموع اراضی کشاورزی در شهرستان کرج حدود 5570 هکتار معادل 3/40 درصد به کشت محصولات زراعی ، 5421 هکتار معادل 2/39 درصد به کشت محصولات باغی و قلمستان و 2830 هکتار معادل 5/20 درصد آن بصورت آیش می باشد.
ب – دامداری و طیور :
پرورش دام و طیور در سطح شهرستان کرج از اهمیت زیادی برخوردار است. بطوریکه اغلب دامداریها در این شهرستان صنعتی بوده و محصولات آن به بازار عرضه می گردد. براساس اطلاعات حاصل از آمارنامه استان تعداد 150 هزار رأس دام کوچک و تعداد 57892 رأس دام بزرگ در این شهرستان وجود دارد همچینن براساس همین آمار تعداد 311 واحد دامداری صنعتی با ظرفیت پرورش 43000 رأس دام بزرگ در محدوده شهرستان فعالیت می نمایند.
2-3-1-1- صنعت و معدن :
بخش صنعت درشهرستان کرج با اختصاص 24 درصد از کل شاغلین شهرستان نقش دوم را در ترکیب اشتغال شهرستان دارا می باشد. فعالیتهای صنعتی در این شهرستان بطورکلی در سه دسته قابل بررسی هستند:
دسته اول : صنایــع و کارگاههائــی کــه از اداره کـل صنایـع و معـادن پروانه بهره برداری اخذ نموده اند.
دسته دوم : صنایعــی که تحــت عنوان کارگاههای صنایع دستی تحت پوشش مدیریت صنایع دستی و خانگی استان فعالیت می نمایند.
دسته سوم : صنایـع خانگی را شامل می شود که تحت پوشش مدیریت صنایع دستی و خانگی فعالیت می نمایند.
3-3-1-1- خدمات :
فعالیتهای خدماتی در شهرستان کرج کارکنان ادارات و دوایر دولتی ، تعمیرکاران وسایل نقلیه موتوری ، کارکنان امور حمل و نقل ، انبارداری ، رستــوران داری ، هتلــداری ، واسطه گریهــای مالـــی ، عمــده فــروشــی و
خرده فروشی و ... را شامل می شود که براساس سرشماری عمومی و نفوس و مسکن سال 75 حدود 5/72 درصد از جمعیت شاغل شهرستان در این بخشها فعالیت می نمودند. بخش خدمات نقش اول را در ترکیب اشتغال شهرستان ایفا می نماید.
4-3-1-1- عمومی و اجتماعی :
الف – خدمات آموزشی :
شهرستان کرج دارای 751 واحد آموزشی با 2710 کلاس درس فعال و در مقاطع ابتدائی ، راهنمائی ، متوسطه عمومی ، پیش دانشگاهی ، کار و دانش و هنرستان فنی حرفه ای می باشد که تعداد 63864 دانش آموز پسر و دختر در آن به تحصیل می پردازند.
ب – خدمات درمانی :
در شهرستان کرج تعداد ده بیمارستان دولتی و خصوصی 65 مرکز بهداشتی و درمانــی ، 24 مرکز رادیولــوژی ، 17 واحــد فیزیوتراپــی ، 37 آزمایشگــاه تشخیص طبی ، 90 داروخانه و 25 خانه بهداشت فعالیت می نماید.
2-1 شناخت روستا
1-2-1 موقعیت جغرافیایی و تقسیمات سیاسی
روستــای ارنگـــه از توابـــع شهرستــان کرج ، بخش آسارا و دهستان آدران
می باشد که در فاصله تقریبی 20 کیلومتری از مرکز شهرستان و در مسیر جاده چالوس واقع شده است.
در منطقه آدران که فاصله آن تا سد کرج نزدیک به 5 کیلومتر است شاخه ای از جاده آسفالت پرپیچ و خمی از راه اصلی منشعب می گردد که پس از طی حدود 5/2 کیلومتر و عبور از چند کوهپایه به دره سرسبزی منتهی می گردد که هفت روستای کوچک را دربر گرفته است. این دهات به ترتیب از شمال شرقی به جنوب غربی عبارتند از : ارنگه ، ابهرک ، جوراب (گوراب) ، سرزیارت ، جی ، سیجان ، خور و ارتفاع این منطقه از سطح دریا حدود 2000 متر ودر طول و عرض جغرافیایی 59/35 و 06/51 واقع است.
بطورکلی ده ارنگه با مجموعه دهات هفت گانه تحت پوشش کشوری دهستان آدران از شهرستـــان کــرج می باشد. این منطقه در یک ناحیه کوهستانی قرار گرفتــه اســـت و از نقطه نظر دسترسی ، جاده نسبتاً کوتاه و مناسبی برای آن کشیده شده است.
اعتماد شما سرمایه ما
معرفی و دانلود فایل کامل تحقیق کاشفان فروتن آب
| دسته بندی | کشاورزی و زراعت |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 53 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 11 |
قنات یا کاریز اختراع ایرانی هاست اختراعی که باعث شده در حاشیه کویر زندگی و تمدن انسانی جریان داشته باشد
آب درآوردن و آب رساندن، کار راحتی نیست. به خصوص جایی که آب نباشد. به همین خاطر، کویری ها یا شهرهای حاشیة کویر، پیشتاز بیرون کشاندن آب از دل زمین اند.
قنات، یکی از پیشرفته ترین تکنیک ها برای رسیدن به آب است.قنات که پارسی آن کاریز می شود اختراع شگفت انگیز ایرانیان است و از این جا به بقیة جاهای دنیا رفته است. شواهدی در دست است که ایرانیان از 3800سال پیش قنات را می شناختند و از آن استفاده می کردند. این فن آوری به تدریج از ایران به شمال آفریقا، چین و حتی به بخش هایی از آمریکای جنوبی مانند شیلی راه یافته است.
پایاب
پایاب ها مکان هایی هستند که برای دسترسی آسان به گذرگاه زیرزمینی آب قنات ساخته می شوند. پایاب با پله از سطح زمین به پایین می رسد. پایاب ها نقش تفریح گاه داشته اند و به خاطر هوای خنک شان، هم به طور خصوصی و هم عمومی از آن ها استفاده می شده است.فضای اصلی پایاب، از یک اتاق به شکل های چهارگوش و هشت گوش ساخته شده. در کف پایاب، یک حوض است که معمولا آب قنات در آن می چرخد و از آن بیرون می رود.
آسیاب آبی
آسیاب های زیرزمینی در عمق چند متری زمین قرار گرفته اند. در بالای این آسیاب، آب چاه یا قنات جریان دارد. این آب باعث چرخیدن پره های آسیاب و چرخیدن سنگ آسیاب می شود و از این راه، در اعماق زمین گندم به آرد تبدیل می شود.
تمیز کاری قنات
یک قنات چند وقت به چند وقت باید لای روبی شود.
کلنگ
این کلنگ یک مقنی است.با این کلنگ دایره ای به قطر یک متر می زنند و بعد زمین را می کنند و تا پایین همین اندازه را رعایت می کنند.
اول و آخرقنات
اگر از آسمان به یک قنات نگاه کنید، ردیفی از دهانه ها را خواهید دید که از مناطق خشک کوهپایه ها می گذرد تا به نقطه ای سرسبز که یک روستا و یا یک شهر است برسد. این دهانه ها، چاه ها یا به اصطلاح میله هایی هستند که به یک کانال طولانی ختم می شوند؛ به قنات. این چاه ها برای بیرون آوردن آب نیستند، بلکه آن ها را کنده اند تا بتوانند همان کانال زیرزمینی یا قنات را حفر کنند. اختراع خوبی است نه؟ به جای این که هربار با طناب آب را بالا بکشی، یک بار خاک را بالا می کشی و تا سال ها آب خودش با پای خودش از دل زمین بیرون می آید. این معجزه ایرانیان است در دل کویر: قنات.
عجیب ترین قناتهای ایران
قناتدوطبقه
اردستان
تا به حال، اسم قنات دوطبقه به گوش تان خورده است؟ در اردستان، قناتی هست که دوطبقه است، یعنی دو رشته آب، 2 کیلومتر به موازاتِ هم حرکت می کنند. این تنها قنات دوطبقة ایران است. ساختمان این قنات ها طوری است که آب در گلِ بین آن نفوذ نمی کند و باعث می شود به هم نشتی نداشته باشند. این دو خط موازی، 18 متر با هم فاصله دارند.
این قنات ها وقتی به چاه های میان مسیر قنات یا میله ها راه می رسند، رشتة رویی قنات، میله را دور می زند. و فقط در مرحله آخر است که این دو رشته به هم می رسند و از زمین بیرون می آیند.
گناباد
300مترزیرزمین
این که چند صد سال پیش، بدون لوازم امروزی، چاهی 300 متری کنده شود، کمی عجیب به نظر می رسد. حفر این چاه با طناب معمولی نمی توانسته صورت بگیرد. با یک محاسبة سرانگشتی، وزن یک طناب 300 متری چیزی در حدود 300 کیلوگرم می شود. وزن سطلی که به این طناب آویزان است را هم اضافه کنید تا پاره شدن طناب برایتان قطعی شود.
اما ذهن خلاق ایرانی فکر بکری کرده است. این قنات به صورت پلکانی ساخته شده. به این صورت که 100متر به 100متر، به شکل پلکانی این چاه حفر می شده. یعنی 100 متر می کنده اند و یک پله می داده اند و دوباره 100 متر می کنده اند و یک پلة دیگر و همین طور تا آخر. این طوری، لایروبی قنات، ایستگاه به ایستگاه صورت می گیرد. اما نکتة بعدی برای چنین عمقی، مسأله هوا است. آن پایین قرار است یک عده آدم کار کنند و مطمئنا به هوا احتیاج دارند. این قضیه هم راه حلی داشته است. آن ها بدون این که کپسول اکسیژنی باشد یا فن برقی اختراع شده باشد، با دستگاه دم، هوا را از بالا به پایین می فرستاده اند. تا آن پایینی ها نفس بکشند و نمیرند.
اعتماد شما سرمایه ما
معرفی و دانلود فایل کامل تحقیق کارهای صحرایی،ابزارها و وسایل موردنیاز و کارکرد صحیح با آنها
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 25 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 27 |
پیشگفتار
آنچه پیش روی شماست، نتیجه وماحصل آموخته های ما درطی چند سال آموزش علم زمین بصورت دروس تئوری وآزمایشگاهی در مقطع کارشناسی می باشد . در این دوره ما از هر شاخه ای تنها نکته ای آموختیم و اگر چه مجموع این نکته ها در مقابل دریای شیرین و وسیع این علم ، هیچ است ولی ما بر آن شدیم تا در واحد عملیات صحرایی هر آنچه آموختیم بر کار ببندیم تا بیشتر بیاموزیم ودرک کنیم .
هدف از ارائه این واحد عملی، آشنا کردن دانشجویان با کارهای صحرایی،ابزارها و وسایل موردنیاز و کارکرد صحیح با آنهاست تا درموقع کار صحرایی وپیاده کردن نقشه زمین شناس بتواند کارهای خود را با نقشه هماهنگ نماید وبطور صحیح نقاط مورد نیاز را از دیدگاه زمین شناسی بررسی نماید.
شناسایی ساختها و سازندها و روابط بین آنها، بدون حضور عملی و صحرایی ومشاهده ودرک این ساختارها اگر امری محال نباشد بسیار دشوار است .در عملیات صحرایی می توان دیدی واقعیتراز مجموعه درهم محیط ،سازنده ها و ساختها بدست آورد که راهنمای بسیار مفیدی برای مطالعات دقیقتر بعدی صحرایی خواهد بود .
بر روی زمین حاضر شدیم ،اگرچه کم می دانستیم و زمین سخت بر آن شده بود که سرگذشت خویش را بر ما پوشیده نگه دارد ولی با حضور ویاری استادی توانا از آنچه می دانستیم نهایت بهره را گرفتیم تا اندکی از پوشیده ها بر ما آشکار شود و پی به احولات این گوشه کوچک از عالم هستی ببریم و حمد وستایش حق گوییم.
در پایان بر خود لازم می دانیم که از زحمات و تلاشهای بی شائبه استاد گرانمایه وتوانا جناب آقای دکتر کوروش رشیدی قدردانی نموده و اذعان نماییم که این گوهر گرانمایه نه تنها در عرصه علمی بلکه درسایر عرصه ها نیز ،استادی راهنما و مشاوری گرانقدر برای ما بوده اند.
چکیده
ناحیه مورد مطالعه در شمال شرقی یزد قرار دارد و رخنمونهایی از رسوبات اینفراکامبرین تا ژوراسیک در آن مشاهده می شود.
سازندهای عمده مطالعه شده در منطقه دره بید- نیوک به ترتیب سن از قدیم به جدید شامل :
سازند بایندر: متشکل از تناوبهای ماسه سنگ، شیل و مارن با میان لایه های دلومیت
سازند باروت: از شیلهای سیلتی میکادار با میان لایه های آهک و دلومیت تشکیل شده است.
سازند زاگون: شامل ماسه سنگ،شیلهای سیلتی و ماسه سنگهای پیرولوسیت دار
سازند لالون: متشکل از تناوب کوارتزیت، ماسه سنگ همراه با میان لایه های نازک شیل
بخش یک سازند میلا که در واقع قاعده دلومیتی میلا میباشد.
سازندهای ذکر شده (اینفراکامبرین_اردوویسین زیرین) دارای یک مرز تدریجی و پیوسته بوده که در ادامه آهک بهرام بعد از یک مرز فرسایشی و نبود رسوبگذاری اردوویسین بالایی تا دونین میانی با ناپیوستگی هم شیب و یک سطح فرسایشی روی بخش یک میلا قرار می گیرد.
سازند بهرام: شامل تناوبی از آهکهای ضخیم لایه، کوارتزیت همراه با میان لایه های نازک آهکی میباشد.
سازند شیشتو: متشکل از یک افق تخریبی در قسمت زیرین و یک افق آهکی دلومیتی در قسمت فوقانی میباشد.
سازند جمال: از آهکهای ضخیم لایه دلومیتی شده شکل گرفته که توسط افقی از خاکهای قدیمی محدود میشود.
بعد از این خاکهای قدیمی که بیانگر خروج این ناحیه از آب و عملکرد فرایندهای هوازدگی، انحلال و فرسایش حد فاصل پرمین _ ژوراسیک است شاهد رسوبات لیاس میباشیم.
سازند شمشک : شامل رخساره های ضخیم لایه ماسه سنگی ، شیلی با میان لایه های مارنی می باشد.
سازند آهک بادامو : متشکل از یک آهک ریفی همراه با میان لایه های رسوبات تخریبی در بخشهای مختلف سازند میباشد
استان یزد
استان یزد از نظر جغرافیایی بین 29 درجه و 52 دقیقه تا 33 درجه و 17 دقیقه عرض شمالی و 52 درجه و 55 دقیقه تا 56 درجه و 37 دقیقه طول شرقی قرار گرفته است . که از شمال با استانهای اصفهان و خراسان ، از شرق با استانهای خراسان و کرمان ، از جنوب با استانهای کرمان و فارس و از غرب با استانهای فارس و اصفهان مجاور است .
موقعیت زمین شناسی استان یزد
استان یزد دارای قدیمی ترین تشکیلات زمین شناسی ( پرکامبرین ) تا جوانترین آن هولوسن است . تشکیلات پرکامبرین از سنگهای دگرگونی به فرمهای مختلف و سنگهای آذرین تشکیل شده که حتی لایه های گچ در آنها نیز دیده می شود . تشکیلات پرمین،دونین و کربونیفر در مقیاس محدودتری اغلب به صورت سنگهای آهکی و سنگهای شنی قرمز رنگ،کنگلومرا تا سنگهای دولومیتی و بالاخره مارن وشیل وجود دارند . کرتاسه و ﮊوراسیک که قسمت اعظم از تشکیلات زمین شناسی استان را تشکیل می دهد شامل سنگهای آهکی،مارنی،شیلی،شنی،گنکلومرا،کوارتزیت و سنگهای آذرین (گرانیت) می باشد. تشکیلات تریاس محدود بوده و اغلب شامل سنگهای آهکی تیره متراکم، شیل و دلومیت می شود . تشکیلات پالئوژن (ائوسن، الیگوسن و پالئوسن) از سنگهای رسوبی و سنگهای آذرین (بازی) تشکیل می گردند.در بعضی موارد همراه با گنبدهای نمک ولایه های گچ نیز می باشد که وجود این گنبدهای نمک سبب آلودگی آبهای زیر زمینی و رسوبات سطحی شده که در نهایت بر شدت وگسترش دامنه کویری می افزاید. رسوبات مربوط به تشکیلات نئوژن (پلیوسن ومیوسن) شامل سنگهای شنی ،مارنی ،کنگلومرایی همراه با لایه ها وعدسی های گچ ونمک می باشد بطوری که هر جایی رسوبات نئوژن واقع گردند اغلب با شوری منابع آب وخاک منطقه تحت نفوذ خود مواجه هستیم و بالاخره تشکیلات مربوط به کواترنررا شاهدیم که در وهله اول کلیه برکه ها را در بر می گیرد. (قبادیان، 1361)
شرایط آب هوایی استان یزد
با توجه به موقعیت جغرافیایی استان یزد شرایط آب و هوایی بشدت خشک وکویری بر این استان حکفرماست ، نزولات اندک جوی همراه با تبخیر بسیار شدید ، رطوبت نسبی ناچیز توأم با گرمای زیاد و نوسانات شدید درجه حرارت این استان را به کویری تبدیل کرده است که میزان بارندگی سالیانه به طور متوسط 50 میلی متر در سال است . نوسانات درجه حرارت در زمستان و تابستان وحتی در شب و روز بسیار شدید است . درجه حرارت ماکزیمم ومینیمم بین 20 درجه سانتیگراد زیر صفر تا 46 درجه سانتیگراد بالای صفر نوسان می کند . درجه حرارت متوسط سالیانه حدود 18-20 درجه سانتیگراد بالغ می گردد. وزش باد در استان نیز به علت لخت بودن دشتها و کوهستانها با شدت در جریان است جهت وزش باد غالب در فصول گرم اغلب از شمال – شمال شرق ودر پریودهای سرد از جنوب – جنوب غرب است .
زمین شناسی استان یزد
از نظر زمین شناسی استان یزد بخشی از ایران مرکزی بوده ودارای ویژگیهای مختلفی است محدوده بسیار کوچکی از قسمت جنوبی استان در جنوب هرات جزء منطقه زاگرس است .
از دیدگاه ریخت شناسی می توان ارتفاعات استان را به رشته کوههای با روند تقریبی شمال غربی - جنوب شرقی و کوههای جدا مانده که در سطح دشتهای استان پراکنده اند، تقسیم نمود.
اعتماد شما سرمایه ما
معرفی و دانلود فایل کامل کاربرد های سیستم اطلاعات جغرافیایی در شهرسازی و مدیریت شهری
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1139 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 20 |
مقدمه
دنیای امروز دنیای اطلاعات و مدیریت بهینه آنها می باشد. از آنجا که قسمت عمده ای از تصمیمات اخذ شده توسط مدیران و برنامه ریزان در پروژه های مختلف عمرانی و محیطی به نوعی به مکان و موقعیت خاصی مربوط و منتخب می باشند و در واقع ماهیتی مکان مرجع دارند، لذا وجود اطلاعت جغرافیایی دقیق و مطمئن و بهنگام و نیز مدیریت بهینه آن از موضوعات بسیار اساسی در موقعیت این تصمیمات و اجرای آنان می باشد. با روی کار آمدن کامپیوتر، روند تجزیه و تحلیل و ترکیب اطلاعات جغرافیایی وارد مرحله نوینی شد و شکل تکامل یافته آن امروزه به نام سیستم اطلاعات جغرافیایی (GIS ) شناخته می شود.
سیستم اطلاعات جغرافیایی علم فن و هنر مدیریت اطلاعات جغرافیایی می باشد که مدیران، برنامه ریزان و متخصصان را قادر می سازد تا در زمینه اخذ ، ذخیره سازی، بهنگام سازی، بازیافت، پردازش، نمایش و کاربرد اطلاعات مکان مرجع در فرمت های متنوع متنی، گرافیکی و رقومی در مقیاس های متناسب پرداخته و اطلاعات مفید و مورد نیاز را برای مدیریت بهینه منابع و امکانات را فراهم نماید.بطور کلی می توان گفت سیستم اطلاعات جغرافیایی یک سیستم کامپیوتری است که چهار قابلیت اساسی را در رابطه با داده های مکان مرجع فراهم می آورد:
- ورودی داده ها
- مدیریت داده ها که عبارت ایت از ذخیره و بازیابی داده ها
- پردازش و تجزیه وتحلیل داده ها
- خروجی داده ها
کاربرد های سیستم اطلاعات جغرافیایی
سیستم های اطلاعات جغرافیایی قابلیت استفاده در زمینه های بسیاری ازعلوم و فنون مختلف را دارست ، اما بطور کلی کاربردهای سیستم اطلاعات جغرافیایی به دو طبقه اصلی تقسیم بندی شده است.
- کاربردهای سیستم اطلاعات جغرافیایی درگرایش شهر و شهرسازی.
- کاربردهای سیستم اطلاعات جغرافیایی گرایش آب و خاک .
در هر یک از این طبقات زیر شاخه های متعدد دیگری وجود دارند که می توان به موارد زیر اشاره نمود.
کاربردهای سیستم اطلاعات جغرافیایی درگرایش شهر و شهرسازی:
1- سیستم اطلاعات جغرافیایی تاسیسات زیربنایی شهری:
- سیستم اطلاعات جغرافیایی شهرداری ها
- سیستم اطلاعات جغرافیایی شبکه های آب
- سیستم اطلاعات جغرافیایی شبکه های فاضلاب
- سیستم اطلاعات جغرافیایی تاسیسات برق
- سیستم اطلاعات جغرافیایی تاسیسات مخابرات
- سیستم اطلاعات جغرافیایی شبکه های گاز
- سیستم اطلاعات جغرافیایی اطلاعات کاداستر
2- سیستم اطلاعات جغرافیایی مدیریت شهری:
§ سیستم اطلاعات جغرافیایی ترافیک
- سیستم اطلاعات جغرافیایی جمع آوری زباله های شهری
- سیستم اطلاعات جغرافیایی فضای سبزو...
-3کاربردهای سیستم اطلاعات جغرافیایی گرایش آب و خاک:
- سیستم اطلاعات جغرافیایی اقلیمی
- سیستم اطلاعات جغرافیایی منابع آب و ...
با توجه به این که موضوع بحث در این مقاله کاربرد سیستم های اطلاعات جغرافیایی در شهرسازی است تنها در این باره بحث خواهد گردید و از بقیه کاربرد ها صرفنظر می گردد.
کاربرد های سیستم اطلاعات جغرافیایی در شهرسازی
امروز یکی از مسائل عمده شهر های کشور ، نبود مدیریت واحد شهری و فقدان هماهنگی بین سازمان های مختلفی است که در امور مختلف شهروندان نقش دارند و در این ناهماهنگی ها ، شهروندان بیشترین ضرر را متحمل می شوند. بدین منظور باید کلیه اطلاعات مرتبط به شهر ها در یک سیستم اطلاعاتی و در کنار هم مورد استفاده قرار بگیرند تا تصمیم گیری بهتری انجام پذیرد.برای جمع آوری ،ذخیره ، بازیابی و تجزیه وتحلیل اطلاعات با حجم زیاد ، و در یک کلام آسان سازی مدیریت شهری ، تنها راه حل ممکن استفاده از ابزارها و فن آوری روز است و سیستم اطلاعات جغرافیایی یکی از سیستم هایی است که در زمان حاضر از ابزار های مهم مدیریت شهری در کشور های پیشرفته به شمار می رود.اگر تا امروز برنامه ریزی ها و تحلیل ها در سازمان ها و نهاد های مختلف هفته ها و ماه ها طول می کشید ، با این سیستم می توان از دوباره کاری ها کاست و با استفاده از اطلاعات صحیح و به روز ، برنامه ریزی دقیق تری انجام داد.
سیستم های اطلاعات جغرافیایی که در جهت سازمان های شهری و شهرداری ها طراحی می گردند ، غالباً با ساختار یک سیستم اطلاعات ملکی (LIS) طراحی می شوند.
سیستم اطلاعات ملکی (LIS) نوع خاصی از سیستم اطلاعات جغرافیایی بوده و شامل اطلاعات مربوط به مالکیت زمین ها می باشد. پایگاه داده ها در یک سیستم اطلاعات ملکی شامل لایه های مختلفی از داده ها مانند شبکه خیابان ها ، موقعیت و اطلاعات توصیفی مربوط به قطعات ملکی ، شبکه های خدماتی مانند شبکه آب و فاضلاب می باشد.
- داده های ورودی شامل نقشه ها، عکسهای هوایی، مشاهدات زمین و گزارش های نوشتاری.
- نگهداری داده ها که شامل اطلاعات گرافیکی و مشخصه های توصیفی است.
- بازیابی داده های گرافیکی و توصیفی .
- مدل سازی و تجزیه و تحلیل داده ها.
- خروجی داده ها شامل نقشه ها، چارت ها و گزارش ها.
در فلوچارت زیر ساختار یک سیستم اطلاعات جغرافیایی شهری و همچنین داده های مورد نیاز نشان داده شده است.
اعتماد شما سرمایه ما
معرفی و دانلود فایل کامل تحقیق قنات میراث فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 47 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 38 |
هدف
هدف عمده از تهیه و نگارش این مقاله ارائه خلاصه مطالبی پیرامون میراث ارزشمند قنات و کاریز میباشد که در تمامی زمینههای فرهنگی، اقتصادی، اجتماعی تأثیر فراوان گذارده و زمینههای رشد و توسعه میهن عزیزمان را در سالها و دورههای گوناگون فراهم نموده است. به استناد مدارک بهدست آمده این میراث از ماقبل تاریخ یار و یاور مردمان ایران باستان و چه بسا مردمان جهان بوده که باعث خودکفایی این مردمان سختکوش و مبتکر گردیده و نیاز اصلی آنها، آب را تأمین نموده است و لازمهی حیات آنها را فراهم نموده است.
فهرست مطالب
چکیده 2
1- مقدمه 3
2- تاریخچه قنات 5
3- قناتهای گناباد 8
3-1- قنات قصبه 8
3-2- قنات زیبد 9
4- سازمان قنات 14
5- بحران آب و مسئله قنات 16
6- نتیجهگیری 17
7- پیشنهاد 19
مراجع 20
چکیده
قنات، آیا تا به حال اندیشیدهاید که تاریخچهی پیدایش قنات به چه دورانی مربوط میشود؟ چگونه به طراحی و اجرا گذارده شده است؟ و سؤالاتی از این قبیل. از این رو در این مقاله سعی شده تا با ارائه مطالبی پیرامون این میراث بسیار ارزشمند ایران باستان که زمینههای رشد و توسعه کشورمان را فراهم آورده یادی از آن به خاطر آوریم و با تکیه بر نتایج معنوی قنات همچون تلاش، پشتکاری، آیندهنگری و از همه فراتر امید ما نیز همانند پیشینیان خود با استفاده از امکانات محدود یا وسیع خود در توسعهی میهنمان و ارائه خدماتی نادر به جهان بکوشیم.
به کانال زیرزمینی حفر شده جهت تأمین آب شیرین برای مصارف کشاورزی، انسانی و دامی که با انتقال آن به سطح زمین قابل استفاده خواهد بود را در ایران و آسیای مرکزی قنات یا کاریز و در کشورهای عربی فقره گویند. قناتها در گذشته از کاربرد وسیعی برخوردار بوده، اما با گذشت زمان و ایجاد لولهکشیها در اکثر مناطق جهان از کاربرد آنها کاسته شده و مردم به استفاده از روشهای جدید مانند آب لولهکشیها گرویدهاند. با این وجود، میتوان از قناتها و دیگر آثار در صنعت گردشگری استفاده نمود که درآمد به سزایی برای هر کشوری پیش رو دارد.
1- مقدمه
کانال زیرزمینی حفر شده توسط انسان که جهت جمعآوری آب شیرین و انتقال آن به سطح زمین برای مصارف کشاورزی، انسانی و دامی ایجاد شده است را در ایران و آسیای میانه قنات یا کاریز و در کشورهای عربی فقره میگویند. کاریز کلمهای پارسی و قنات کلمه پارسی معرب شده است. قنات را در لغت عدهای به معنای نیزه و جمع آن، قنوات، قنیات و قنی ترجمه کردهاند که بعدها، به معنای کانال و مجرای آن و معادل کاریز به کار رفته است؛ عدهای نیز آن را از کلمه پهلوی کانیکه برگرفته از کانال و فعل کن و کندن میدانند که به زبان عربی رفته و معرب شده است. این کلمه در زبان آکدی و آشوری به شکل قانو، در عبری به صورت قنا و قانو و در لاتین، به صورت کانال دیده میشود و در زبان پهلوی نیز به شکل کهس به کار رفته است و معادل فارسی امروزی آن، کلمه کاریز و کهریز است.
بسیاری از فلاسفه و جغرافینویسان اروپایی باستان از 2600 سال قبل تاکنون تا مورخین مسلمان و سیاحان یکصد سال اخیر به کاریز و قنات در ایران اشاره کردهاند. اسامی برخی از آنها به شرح زیر میباشد:
تالس ملیتیThales Melitus (546-640 قبل از میلاد)، آناکسی ماندرAnaximender (546-640 قبل از میلاد)، فیثاغورس Pythagoras (509-608 قبل از میلاد)، کوسماس ایندیکوپلیوس (500-535 قبل از میلاد)، هکاتوسHecataus (500 قبل از میلاد)، نیارکوس دریاسالار یونانی ( 242-325 قبل از میلاد) که سواحل مکران و هرمز تا رود فرات را مورد بازدید قرار داده است، هردوتHerodotus (420-486 قبل از میلاد)،Ptolemy Quintus Claudius معروف به بطلیموس (270-330 قبل از میلاد) ریاضیدان و ستارهشناس قرن دوم قبل از میلاد در کتاب جغرافیای جهان که دارای 27 نقشه بوده است، کتزیاس (380-445 قبل از میلاد)، گزنفن (352-430)، ایراتوستین Eratosthenes (187-276 قبل از میلاد)، استرابون پدر جغرافیا (قرن اول میلادی)، گوئینوس کورتوس روفوس Curticus Rufus تاریخنویس رومی قرن اول میلادی در شرح حال زندگی اسکندر، آریانوس Flavius Arrianus تاریخنگار یونانی سده دوم میلادی در کتاب آنابازیس، نویسنده و مورخ رومی پومپونیوس ملا 43 میلادی، دیسئارکوس (285-325 قبل از میلاد)، هیپارکوس جغرافینگار سده دوم قبل از میلاد، آریان (98-171 میلادی)، عیسوب اوسیوس (263-340 میلادی) که به پدر تاریخ عیسوی معروف است، آگاتانژ (330-226) تاریخنگار ارمنی، موسی خورن مورخ سده 5 میلادی در کتاب مارکوارت یا ایرانشهر و کراتس مالوسی دانشمند سده دوم قبل از میلاد، پلیبیوس (جغرافیانویس یونانی قرن دوم قبل از میلاد)، پوزیدوینوس جغرافیانگار سوری (15-135 قبل از میلاد)، واسکودوگاما، مارکوپلو، اچ .بی وگانH.B.Vgan ، سی.ای.بیدولف C.E.Biddulph، پیتر دو لاوابه ایتالیایی، سرتوماس هربرت انگلیس، کارستن نیبور، گامب فر، هئیت اوزلی، سر کربنز، لیو الکساندر، بی.توماسB.Thomas ، فیلبیH.ST.Philby ، آلفونس گابریل در کتاب عبور از صحاری ایران Duerch Persiens Wuesten، ژ.آ.اولیویه، دوپره، کوست و فلاندین همگی در کتب و یادداشتهای سفر خود به قناتهای ایران اشاره کردهاند.
از میان مورخین مسلمان نیز میتوان به ابن خردادبه خراسانی (211-300 قمری)، ابن فقیه همدانی (279 قمری)، استخری (340 قمری)، مسعودی، ابن مطهر مقدسی (355 قمری)، بیرونی، ابن حوقل (367 قمری)، مقدسی (375 قمری)، ناصر خسرو (وفات 448 قمری)، ابوعبدالله محمود قزوینی (682 قمری)، شرفالزمان طاهر مروزی (514 قمری)، شمسالدین دمشقی (727 قمری)، مستوفی قزوینی (740 قمری)، قدامه بن جعفر (266 قمری)، ابن یعقوب (232-334 قمری)، ابن فقیه (290 قمری)، ابن رسته (290 قمری)، سهراب سده سوم قمری، شهریار رامهرمزی (342 قمری)، ابن بلخی (500 قمری)، ابن ادریس (548 قمری)، بکران خراسانی، یاقوت حموی (623 قمری)، قزوینی (674 قمری)، ابوالفداء (721 قمری)، النوبری (733 قمری)، عطاملک جوینی در عهد مغولان حاجی خلیفه (چلبی) مورخ ترک (1067 قمری)، محمد ابراهیم کازرونی، رضا قلی خان هدایت، اعتمادالسلطنه، لسانالملک و جرجی زیدان همگی در کتب و یادداشتهای سفر خود به قناتهای ایران اشاره نمودهاند که نشانگر اهمیت قناتها در تمام ادوار گذشته تمدن بشر میباشد.
بسیاری از پژوهشگران تاریخ حفر قنات را به دوره هخامنشی نسبت میدهند. علت این است که از دوره ماقبل هخامنشی سنگنبشتههای اندکی باقی مانده و چون سند مکتوب از ماقبل این دوره وجود ندارد این دوره را به غلط دوره ماقبل تاریخ میدانند، در حالی که علم باستانشناسی، مردمشناسی و زبانشناسی رازهای نهفته زیادی را از دوران ماقبل تاریخ برای انسان آشکار نموده است.
میدانیم که تاریخ مدنیت و تاریخ شفاهی در ایران بسیار دیرینهتر از دوره هخامنشی است و اصولاً یافتههای باستانشناسی در شرق چین و آسیای مرکزی و شرق ایران ثابت میکند که مدنیت در شرق ایران و داستانهای ایران و توران به دورانی بیشتر از 5 هزار سال قبل مربوط میشود. یافتههای باستانشناسی شهر سوخته و جیرفت و آثار بهدست آمده از تمدن هلیل رود و آثار تمدن شهرنشینی هفت هزار ساله در غرب ایران (مادها) این فرضیه را اثبات میکند، در حالی که سنگنبشتهها و تاریخ مدون ایران تنها 2500 سال اخیر را آن هم به طور ناقص پوشش میدهد.
در دهههای اخیر بسیاری از فرضیههای تاریخی در مورد عمر بشر و مهاجرت اقوام به یمن و پیشرفت علوم دیگر از جمله زیستشناسی، باستانشناسی و انسانشناسی به کلی دگرگون شده است. تا اواسط قرن هفدهم تصور بر آن بود که از عمر کره زمین فقط 6 هزار سال میگذرد، حال آن که امروزه مشخص شده است که تنها از عمر انسان امروزی یک میلیون و هشتصد هزار سال میگذرد و با کشف ابزارهای سنگی و فلزی جدید محاسبات قبلی در مورد عصر سنگ و آهن نیز هزاران سال به عقب برده شده است. بعلاوه این که در چندین نقطه در خود ایران اسکلتهایی پیدا شده است که فرضیه مهاجرت اقوام آریایی به ایران را هزاران سال به عقبتر میبرد و اثبات میکند که آریاییها هزاران سال قبل از فلات ایران به سوی شمال مهاجرت و در حدود 3 تا 4 هزار سال قبل مجدداً به علت سردی و یخبندان طولانی به فلات ایران مهاجرت نمودهاند. ایران در طول 10000 سال گذشته مهمترین مرکز تبادل و آمیختگی اقوام و فرهنگهای متعدد بوده است و علی رغم این که ایران در طول تاریخ با نامهایی از قبیل کشور یم، جم، جمشید، بلاد عجم، بلاد کسری، بلاد اکاسره، پارس، پرس، فرس، پرز، اسپارستیس، ایرانا، آریان، آریترا، ملک فریدون، پرسیچ و… نامیده شده و محل سکونت دهها قوم و زبان مختلف است، با این وجود از نظر انسانشناسان ایران تنها متشکل از سه نژاد میباشد. ابزارهای کشف شده در شرق، غرب و جنوب ایران نمایانگر آن است که در فلات ایران تمدنهای گم شده متعدد چندین هزار ساله وجود دارد که بخشی از این تمدن در منطقه جنوب خراسان مدفون میباشد.
2- تاریخچه قنات
پژوهشگران به اتفاق معتقدند که بهرهبرداری از قنات ابتدا در ایران صورت گرفته و در دوره هخامنشی توسط ایرانیان به عمان، یمن و آفریقا نیز راه یافت، سپس مسلمانان آن را به اسپانیا بردند. مهمترین و قدیمیترین کاریزها در ایران، افغانستان و تاجیکستان وجود دارد. در حال حاضر در 34 کشور جهان قنات وجود دارد ولی قناتهای فعال موجود در ایران چند برابر بیشتر از مجموع قناتها در سایر کشورهای جهان است. مهمترین قناتهای ایران در استانهای کویری خراسان، یزد، کرمان، مرکزی و فارس وجود دارد.
قنات یا کاریز یکی از شگفتانگیزترین کارهای دستهجمعی تاریخ بشری است که برای رفع یکی از نیازهای مهم و حیاتی جوامع انسانی، یعنی آبرسانی به مناطق کم آب و تأمین آب شرب انسان، حیوان و زراعت و با کار گروهی و مدیریت و برنامهریزی به وجود آمده است. این پدیده شگفتانگیز آبرسانی از دیرباز و از عصر آهن به عنوان یکی از منابع تأمین آب شرب و کشاورزی در مناطقی که با خطرات خشکسالی در فلات ایران روبرو بودهاند، نقش کلیدی و مؤثری در نظام اقتصادی و حیات اجتماعی کشور داشته و موجب شکوفایی اقتصاد کشاورزی و ایجاد کار و فعالیتهای متعدد شهری و روستایی و باعث آرامش مردم بوده است. به گواه تاریخ و کشفیات باستانشناسی این فنآوری مهم از ابتکارات ویژه ایرانیان بوده و به تدریج به سایر مناطق جهان از جمله، منطقه غربی، شمال آفریقا، چین و حتی به بخشهایی از آمریکای جنوبی چون شیلی راه یافته است.
تاریخ قنات در ایران به طور مشخص، به دوره ایران باستان و ماقبل کتابت و به عصر آهن باز میگردد. تمدن 5 هزار ساله شهر سوخته و تمدن هکمتانه و وجود قنات در این شهر دلیل روشنی بر ساخت قنات در دوره ماقبل هخامنشی است. یکی از قدیمیترین اسناد مکتوب شناخته شده که در آن به قنات اشاره شده، شرح هشتمین نبرد سارگون دوم (پادشاه آشور است که سالهای 705 تا 722 قبل از میلاد میزیسته است) علیه امپراتوری اوراتور در سال 714 قبل از میلاد مسیح است (محقق فرانسوی گوبلو به کمک یک لوح بزرگ مسی به خط میخی که به زبان آکادی نوشته شده از آن مطلع شده است. این لوح، اکنون در موزه لوور پاریس موجود میباشد). سارگون از کوههای زاگرس میگذرد و به ناحیهای واقع در اطراف شهر اوهلو (مرند کنونی) در حدود 60 کیلومتری شمال غرب تبریز در شمال دریاچه ارومیه میرسد. او متوجه میشود که در این ناحیه رود وجود ندارد. با این وجود ناحیهای است که با آبیاری سبز و خرم شده، اما او از این امر تعجب نمیکند برای این که او در دشتهایی فرمانروایی کرده که چنین تکنیکها یا سیستمهایی از حداقل دو هزار سال پیش در آنها معمول بوده است، اما آنچه که او را شگفتزده میکند، بیاطلاعی از منشأ این آبها بوده است. به طور قطع، سارگون موفق شد که قنات را ببیند. اما این قناتها را چه کسانی ساختهاند؟ و چه کسی این تکنیک را به منطقه آورده است ؟
به استناد کتیبه سارگون، اورسای اول پادشاه هم عصر او بوده که اولین قنات را احداث کرده است. بنابراین فرمانروای آشو، رواج این تکنیک را که به گفته او پدیدهای تازه بوده است، به اهالی اوراتو نسبت میدهد. از طرف دیگر در ناحیه دریاچه وان (که در آن زمان جزو خاک ایران بوده) ناظری در آغاز قرن هشتم قبل از میلاد، به وجود 21 رشته قنات اشاره کرده است. در کتابی تحت عنوان «ارمنستان در گذشته و حال» نوشته لهمان مورخ 1925، آمده است که ابداع قنات به اوراتورها تعلق دارد و میدانیم که اهالی اوراتور، اعقاب جدا نشدنی ارمنیها هستند.
برابر مطالب اوستایی و مطابق شاهنامه فردوسی هوشنگ مخترع قنات بوده است و جم یا جمشید مخترع لباس، تبر، شمشیر، بیل و ادوات کشاورزی است. میدانیم داستانهای شفاهی تا دوره زرتشت و فردوسی در میان مردم رواج داشته است و این داستانهای شفاهی ریشه 7 تا ده هزار ساله دارد.
اعتماد شما سرمایه ما