| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 31 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 43 |
پیدایش شهر و شهرنشینی به قرن ها پیش بازمیگردد. این پدیده، فقط تحول جغرافیای را نشان نمیدهد بلکه همراه آن، نوع تفکر، نوع زندگی انسان دچار تغییر گردید. بتدریج شهرها بزرگتر و به شکل جدیدتری تبدیل شد تا به امروز که هر شهری، میلیونها انسان را دربرمیگیرد. همانطوری که انسان بر شهر و ساختار آن تأثیر داشته، شهر نیز بر انسان و رفتار و اندیشه وی تأثیر میگذارد. بررسی چنین حوزهای مربوط به جامعهشناسی شهری میباشد. ایران نیز دچار تغییر و تحولات شهری بودهاست. عامل اصلی در سکونت مردم در زمان کهن، آب بودهاست. در این تحقیق به بررسی و شناخت یکی از شهرهای کشورمان، سمنان پرداختهایم. این تحقیق شامل دو بخش میباشد، بخش اول مربوط به شهر و نظریههای شهری و بخش دوم مربوط به شهر سمنان است، که تمام مطالب به چهار قسمت شرایط اقلیمی، آثار و مشاهیر تاریخی، امکانات و تسهیلات شهری و حوادث اخیر سمنان، تقسیمبندی شدهاست. امید است که نتایج بدست آمده عاملی در جهت شناخت بیشتر نقاط سرزمینمان و ارتقاء دانش ما باشد.
فصل اول : شهر و شهرنشینی
دو مفهوم شهرگرایی urbanism و شهرنشینی urbanization از هم متمایز میباشد. به نظر عدهای مانند کوین، دیوید کانتیپر،شهرگرایی برای شناخت سکونت در شهر و شهرنشینی برای شناسایی شیوه خاصی از زندگی که با سکونت در شهرها بوجود میآید، بکار میروند. افراد دیگری مانند ارنستبرگل، گلنبییر، لوئیزورت نیز چنین نظری دارند.
شهر از آغاز به عنوان منبعی برای نوآوری و بدعتگذاری بودهاست. این نوعآوری نه تنها در تکنولوژی و صنعت بلکه در دین، فلسفه و افکار عمومی نیز بوقوع پیوست.
1-1- تعریف مفهوم شهر
شهر یک مفهوم تجریدی است و عناصر متشکله آن عبارت است از: ساختمانها، ساکنان وسایل حملونقل و غیره که دارای ماهیتی عینی هستند.( استیفا. ص 30)
دو ملاک اساسی را برای تعریف شهر در نظر گرفتهاند.
1- ملاک قانونی و حقوقی Legal
2- ملاک طبیعی Natural
طبق ملاک اول، شهر یک واحد حکومتی است. آن یک منطقه متشکل قانونی میباشد که حداقل جمعیت، مرزهای قانونی و نوع تشکیلات حکومت محلی، از طریق دولت تعیین میشود.
از نظر معیار دوم، شهر یک وجود طبیعی- اجتماعی است و واحدی را تشکیل میدهد که با ویژگیهایی مثل اندازه، تقسیمات شغلی و غیره، میتوان آنرا از قلمروهای همسایهاش جدا کرد.
لوئیزورت شهر را از دیدگاه جامعهشناختی تعریف میکند. به نظر او شهر عبارت است از استقرار دائمی نسبتاً وسیع و متراکم افرادی که از نظر اجتماعی نامتجانس میباشد.
بحث دیگری که در مورد شهر مطرح است. این امری میباشد که برچه اساس میتوان منطقهای را بعنوان شهر یا روستا تشخیص داد.
در یونان باستان وجود ورزشگاه، تأثر و تالار، دلایل متمایز منطقهای از روستا بود. در اروپا حصار اطراف منطقهای و وجود حکومتهای محلی مستقل، عاملی بود تا بعنوان شهر شناخته بشود. در امریکای لاتین این شناسایی وابسته بر وجود معبد در منطقه بود( شکوهی ص 421).
اما ملاکهایی مطرح گردید که بیشتر مورد قبول همگان قرار گرفت. در ابتدا تعداد نفرات را ملاک شهر قرار دادند. اکثر کشورهای اروپایی ملاک جمعیتی شهر را همان تعداد حداقل دو هزار نفر را که توسط فرانسه در سال 1846 مطرح گردید، پذیرفتهاند. ولی بعضی از کشورهای اروپایی، ملاک جمعیتی شهر را همان تعداد حداقل دوهزار نفر را که توسط فرانسه در سال 1846 مطرح گردید پذیرفتهاند. ولی بعضی از کشورها آن را اعمال نکردند، مثل مصر که تعداد را حداقل 11 هزارنفر قبول دارد. بعد از آن انبوهی و تراکم جمعیت را به تعداد جمعیت افزودند. سپس ویلکاس، عامل شغل را معرفی کرد. جنبه کارکردی شهر توسط مولرلیر مطرح شدهاست. بر این عوامل، جنبة اداری شهر نیز اضافه گردید. به معنی آن که شهرجایی است، که دولت آن را شهر بداند. جغرافیدانان شهر را محل تجمع مناظر مصنوعی میدانند.
سوروکین و زیمرمن، هشت مورد را جهت تمایز شهر و روستا معرفی کردهاند، شغل، محیط، اندازه اجتماع، انبوهی جمعیت، تجانس،تفاوتها و قشربندیها، تحرک و نظام کنشمتقابل.(استیفا،ص37)
از موارد ذکرشده، عامل شغل بخاطر سه مزیت، بهترین معیار میباشد، دقیق است، در همه جا اعتبار دارد و نقطهای است که منشاء شهر از همانجاست. براساس این تعریف، شهر جایی است که اکثر ساکنان آن در فعالیتهای غیرکشاورزی هستند.
2-1 تاریخچه پیدایش شهر
آنچه که باستانشناسان از آن به عنوان سکونت در دهکدهها نام بردهاند، در حقیقت تلاشی بود که منجر به احداث سرپناهی از نی و گل شد تا انسان را از گزند عوامل طبیعی، محافظت نماید. در واقع سکونت دائم، توجه به مسکن و سپس تأسیسات اجتماعی دیگر را پدید آورد(سلطانزاده ، ص36).
در مورد منشاء و پیدایش شهرها دو نظر وجود دارد.
ابتدا جامعه قومی و ماقبل شهری وجود داشته که بتدریج طی یک جریان کندگذر و با پیشرفت ابزارها به جوامع پیچیدهتری تبدیل شدهاست و به دنبال افزایش و مازاد مواد خوارکی که خود، موجب تخصصیشدن کارها و طبقات اجتماعی گردید. جامعه فئودالی شکل گرفت. دو پدیده مهم خط، نگارش و کاربرد سایر منابع انرژی بجز انسان و حیوان، در این دوران تجلی یافت. چنین جوامعی نیازمند نوع ویژهای از سازمان اجتماعی و محیط مساعد بودند. در حدود 3500 سال قبل از میلاد در منطقه بینالنهرین و درههای دجله و فرات که دامنه آن تا کرخه و کارون کشیده شدهاست، اولین شهرها شکل گرفتند.
در آن زمان قدرت سیاسی و دینی با هم یکی بود. از قدیمیترین شهرها، سومریان و آکادیان است.«اور» مشهورترین شهر سومر بود که پایتخت” اورناما” بود. ابتدا شهرت سیاسی داشت ولی بعدها حالت مذهبی پیدا کرد. از شهرهای مهم آکاد میتوان” کیش، اکاد و سیپار” را نام برد. از شهرهای مهم تمدن آشور شهرهای «نینوا، کامهو، بوریسپا، آشور» میباشند.
بابل ، شهر مهم بابلیان بودهاست که از نظر مذهبی- سیاسی و نظامی اهمیت داشتهاست. در اطراف رودخانه زرد و ایندوس شهرهای بسیاری ظهور گردید. شهرهایی مثل سومر، ارچ، لاگاش، کیش، و اور خیلی به هم شبیه بودند. اهالی آنها از گندم، جو،غلات، خیش، برنز، و ارابه استفاده میکردند و رهبری آنها بدست پادشاه و روحانیون و کاهنان بود.
حدود 2500 سال قبل از میلاد شهرهای موهنجو دارو – هاراپادا- در دره ایندوس( پاکستان فعلی) ظهور کردند و حدود هزارسال بعد اجتماعات شهری در اطراف رودخانه زرد چین پدید آمد.
تجارت و بازرگانی در شهرهای جلگهای، موجب گسترش آنها گردید و شهرها، منابع مادی و انسانی را در نواحی مختلف توسعه دادند و شهرهای تازهای پدیدار گشتند. امپراطوری هان HAN در چین بوجود آمد. گسترش امپراطوریها موجب توسعه شهرها شد و در طی پنج قرن عصر آهن. شهرها به اندازه 15 قرن عصر برنز گسترش یافتند. در قرن 5و 6 قبل از میلاد، جاده ابریشم از چین به ترکستان کشیده شد و ظهور شهرها، جلالی دیگر یافت. از سوی دیگر در سرزمین اروس، فینیقیها گسترش به سمت راست را آغاز کردند. و شهرهایی در طول ساحل افریقا و اسپانیا ایجاد کردند. امپراطوری روم، زندگی شهری را به نواحی غیرشهری غرب، فرانسه، انگلیس، آلمان و اروپای شرقی گسترش داد( استیفا ص61).
فهرست مطالب
عنوان صفحه
مقدمه ..................................... 1
فصل اول : شهر و شهرنشینی
1-1 تعریف و مفهوم شهر ..................... 2
2-1 تاریخچه پیدایش شهر ..................... 3
3-1 شهرهای غولآسا ......................... 5
فصل دوم : شهرنشنینی در ایران
1-2 پیدایش شهر در ایران ................... 8
2-2 تاریخچه پیدایش شهر در ایران ............ 9
1-2-2 دوران باستان ........................ 10
2-2-2 دوران بعد از ظهور اسلام .............. 10
فصل سوم : نظریههای شهر و شهرنشینی
1-3 نظریههای شهری ......................... 13
2-3 نظریههای جامعهشناختی شهری .............. 14
فصل چهارم : شهر سمنان
1-4 شرایط اقلیمی و جغرافیایی .............. 18
2-4 آثار و مشاهیر تاریخی .................... 19
1-2-4 وجه تسمیه ........................... 19
2-2-4 زبان ................................ 20
3-2-4 آثار تاریخی .......................... 20
4-2-4 مشاهیر تاریخی ......................... 23
3-4 امکانات و تسهیلات شهری ................. 24
4-4 حوادث اخیر سمنان ........................ 27
منابع و مأخذ ............................. 29
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 97 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 30 |
شهر ری یکی از قدیمیترین شهرهای ایران و از شهرهای استان تهران است.
نام کهن آن «رگا» است که «راگا» نیز گفتهاند. بنابرآنچه که در اوستا آمده ری سیزدهمین شهری است که درجهان ساخته شده است.
ری درلغت بمعنای شهرسلطنتی است. ری دوران های بسیارپرشکوهی راپشت سرگذاشته است. شهرری به عنوان یکی از شهرستان های استان تهران ، با وسعت 27 کیلومترمربع ، جمعیّتی نزدیک به یک میلیون نفر را در خویش جای داده است . محدوده شهر از شمال به بزرگراه آزادگان، از جنوب به کهریزک ، از شرق به محلّه 13 آبان و از غرب به دولت آباد منتهی می شود و دارای سه بخش به نام های : مرکزی، فشایویه، کهریزک و شش دهستان: حسن آباد، وهن آباد، قلعه نو، کهریزک، فشایویه، غنی آباد و سه شهر به نام حسن آباد، کهریزک و باقر شهر است. شهرت اصلی شهرری بیشتر به خاطر وجود بارگاه ملکوتی حضرت عبدالعظیم علیه السّلام در آن بوده است . به طوریکه تا سال ها پیش از آن به ( شاه عبدالعظیم ) یاد می شد ، ضمن اینکه این شهر از قدیمی ترین مناطق کشور نیز به شمار رفته ، آثار باستانی فراوانی را در خویش جای داده است . در واقع شهرری را می توان مادر تهران دانست امّا با گسترش تهران و انتخاب آن به عنوان پایتخت ، از توجّه به ری کاسته شد اما پس از پیروزی انقلاب اسلامی تغییرات و تحوّلات بسیاری در بافت شهری و معماری منطقه بوجود آمد به طوریکه چهره شهر کاملا دگرگون شد و مراکز متعّدد فرهنگی ، تفریحی و اجتماعی در آن تأسیس و نقاط مختلف شهر به وسیله خیابان های مدرن ، بزرگراه و پل های روگذر و زیرگذر به هم متّصل شد. نزدیکی شهرری به حرم مطهّر حضرت امام خمینی(ره) و فرودگاه بین المللی امام ، و قرارداشتن پالایشگاه تهران در محدوده آن ، اهمّیّت جغرافیایی ، اقتصادی و اجتماعی آن را دوچندان کرده است . ری به دلیل قرارگرفتن مرقد امامزادگان بسیاری که معروفترین آنها حضرت عبدالعظیم میباشد یکی از قطبهای مذهبی ایران محسوب میگردد.
ساکن و اهل ری را رازی مینامند که در نامهای زکریا رازی و ابولفتوح رازی و دیگران دیده میشود.
کوچههای انتهای خیابان عظیمآباد شهر ری را تا چندی پیش، سر کورهها می نامیدند چرا که در اطراف این محله کورههای آجرپزی بود. محمد محمدی ریشهری، از فعالان عمده نزدیک به آیتالله خمینی اهل این محل بوده.[۱]
در حدود شش کیلومتری جنوب شرق تهران ، چشمه ای نسبتا پر آب از پای صخره ای عظیم از دل سنگ بیرون می آید . این چشمه را امروزه چشمه علی گویند . لکن در روزگاران پیشین آن را نهر سورنی ( ظاهرا منسوب به خاندان بزرگ سوران همزمان با سلسله اشکانیان و ساسانیان ) مینامیده اند .مورخان و جغرافی دانان از قدیم الایام در باب بزرگی و پهناوری شهرری و اندازه و ابعاد آن اشاراتی داشته اند مانند جمله منسوب به ایزیدور خاراکسی یونانی که در قرن اول میلادی و همزمان با سلسله اشکانیان گفته است:ری از تمام شهرهای مادر بزرگتر بود. همچنین در شهرری حرم حضرت عبدالعظیم الحسنی معروف به سید الکریم وحرم یکی ازفرزندان37 گانه حضرت امام موسی بن جعفر(ع)به نام حمزه وحرم امامزاده طاهرکه نسب ایشان باهشت واسطه به امام زین العابدین (ع) میرسد
تاریخ دانان یونانی از ری به نامهای راگا و راگیا نام برده اند .در خصوص این عنوان لازم به ذکر است که در حدود سی کیلومتری کرمانشاهان در کمرگاه کوهی به نام بستون ، کتیبه ای وجود دارد . در روی این کتیبه که به زبان پارسی عهد هخامنشی ، عیلامی و بابلی کنده کاری شده ، نام ری بصورت رگا نوشته شده است . نام های مختلف این شهر در طول دورانها دلالت بر قدمت این شهر کهن دارد .در قرون اسلامی شهر ری در علوم و فنون رونق و رواج بسیار داشت . لکن در عهد پایتختی یعنی در زمان آل بویه و سلجوقیان ظهور بیشتر یافت .کتابخانه ها و مدارس مشهوری در آنجا به وجود آمد.شاهان آل بویه ، دانشمندان و عالمان را مورد بزرگداشت و تجلیل قرار میدادند و تدریس فنون مختلف از طب و نجوم و حکمت و کلام و فقه ، بازاری پر رونق یافت . گفته اند در ری باستان ، کتابخانه صاحب بن عباد به تنهایی به اندازه تمام کتابخانه های آن زمان اروپا کتاب داشت .
در زمان سلجوقیان ، طغرل نخستین و برکیارق ، ری را دارالملک قرار دادند و علم و فرهنگ را در این شهر سخت رونق دادند . که از این میزان حدود 20 درصد معادل 3500 متر مربع زیر بنای ساختمان شماره یک و حدود 65 درصد معادل 6500 متر مربع زیر بنای ساختمان شماره دو بوده است .تعداد کل کلاسهای واحد در این مقطع 19 کلاس بود .در این زمان شماره دو به عنوان ساین ورزشی و سالن امتحانات مورد استفاده قرار میگرفت .
در فاصله سال 1368 تا بهمن 1372 زیر بنای ساختمان شماره یک حدود 30 درصد رشد یافته و از 3500 متر مربع به 5000 متر مربع افزایش یافته است . ساختمان شماره دو نیز حدود 20 درصد رشد یافته است و از 6500 متر مربع به حدود 8046 متر مربع افزایش پیدا میکند . تعداد کل کلاسهای درسی در این مقطع 54 کلاس بوده است . از این تعداد 19 کلاس در واحد شماره یک و 35 کلاس در واحد شماره دو بوده است .لازم به توضیح است در این دوره از سایر امکانات رفاهی دانشگاه میتوان به مواردی از قبیل آزمایشگاه و کارگاههای تخصصی ، سلف سرویس ( در مجموع 850 متر مربع )
به طوری که عبدالجبار ابن علی القمری رازیدر مدرسه خود در این شهر برای حدود 400 شاگرد تدریس میکرد . شاهان آل سلجوق نیز به ایجاد مدرسه و نشر معارف و ترویج هنر اهتمامی کافی داشتند . مجالس موعظه و خطابه نیز در آن روزگاران اهمیتی بسیار داشت و در حکم مدارس عمومی به شمار می آمد و از جمیع اصناف در آن شرکت کرده و در بحث های مختلف شرکت میکرده اند.
اماکن مذهبی در شهرری به شرح ذیل می باشد:
زمینهای کشاورزی ( برای کارهای علمی دانشجویان گروه علمی کشاورزی ) ، مراکز ورزشی ( به تعداد 2 دستگاه ساختمان شماره دو ) اشاره کرد .
بر اساس آمار و اطلاعات سال 1377 به دنبال برنامه ریزیهای وسیعی که در زمینه وسعت بخشیدن به فضای آموزشی ، رفاهی ، زیربنایی و ... به مورد اجرا گذاشته شد ، همچنین عملیات ساختمانی مجتمع یادگار امام در جوار حرم مطهر امام راحل از 5 دیماه سال 1377 شروع شد . میزان پیشرفت کار به حدی وسیع و سریع بود که موجب تعجب و تحسین بازدید کنندگان می شد .
رئیس مجلس شورای اسلامی در ادامه سفر خود به شهرستان ری از تصفیه خانه فاضلاب جنوب تهران بازدید و در جریان روند بهداشت تصفیه خانه فاضلاب تهران قرار گرفت.
غلامعلی حداد عادل در ادامه سفر یک روزه خود به شهرستان ری در جمع مدیران و مسئولان شرکت فاضلاب تهران و تصفیه خانه فاضلاب جنوب تهران در شهر ری این طرح را یکی از طرح های ضروری و حیاتی خواند و اظهار داشت: اقدامات انجام شده در زمینه فاضلاب تهران نشانه جامع نگری مدیران ذیربط است.
وی افزود: در حالی که قرن 20، قرن نفت بوده است قرن 21 قرن آب است و منشا قدرت در جهان خواهد بود.
"امروز کشورهایی که مناطق کوهستانی دارند و از نظر کشاورزی عقب هستند اما آب دارند به آینده خود امیدوارند که هم به دیگران آب بفروشند و هم از طریق سد آبی انرژی تولید کنند."
رئیس مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه جنگ های بزرگی بر سر آب برپا خواهد شد تصریح کرد: نمونه آن اختلاف عراق و ترکیه بر استفاده از آب فرات و یا سوءاستفاده اسرائیل از منابع آبی اردن است. اینها نمونه هایی از مسائل حقوقی دنیای فعلی و آینده خواهد بود که با افزایش جمعیت و حفظ تعادل میان مصرف آب و منابع موجود نشانه مدیریت صحیح است.
وی افزود: مدیریت آب و جلوگیری از هدر رفتن آن مسئله مهمی است. دشت تهران از دشت های حاصلخیز است و احتیاج دارد که از آن محصولات کشاورزی تولید شود و این برای تهران یک نعمت است.
حداد عادل خاطرنشان کرد: اولویت این است که آب سالم را برای شرب استفاده کنند و از پسآب برای کشاورزی استفاده نمایند.
وی وضعیت آبی شهرری را نامناسب خواند و گفت: با افزایش مصرف آب در تهران وضعیت روستای اطراف شهرری غیر قابل سکونت شده است. یک واقعیت منفی دیگر استفاده از فاضلاب برای زمین های کشاورزی است که این مورد بسیار خطرناک است که البته با تصفیه فاضلاب آب سالم به مردم و کشاورزان خواهد رسید.
رئیس مجلس با بیان این که با مشاهدات عینی انگیزه بیشتری برای همکاری با وزارت نیرو خواهیم داشت، ادامه داد: متاسفانه تهران گول ظاهر خود را می خورد هر کس تهران را ببیند تصور می کند تهران هیچ احتیاجی ندارد و شهری برخوردار است. در حالی که واقعیت چیز دیگری است . تهران ، مظلوم حجم ظاهر فریب خود قرار گرفته که با واقع بینی باید این مورد اصلاح شود.
وی در بخش دیگری از سخنان خود توجه به تاسیات پایین دستی فاضلاب را مهم خواند و گفت: سد ساخته شده، اما کانال های کشاورزی ایجاد نشده است. پشت سر هم سد افتتاح کردن و بی توجهی به تاسیسات پایین دستی خود یک غفلت است.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1694 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 33 |
فهرست مطالب
خلاصه یافته ها.. 2
جمعیت و پراکندگی آن.. 2
ساخت جنسی و سنی.. 3
وضع زناشویی.. 5
مهاجرت.. 6
دین.. 8
سواد.. 9
بهداشت و درمان.. 13
وضع فعالیت.. 14
گروه های عمده شغلی.. 15
گروه های عمده فعالیت.. 16
وضع شغلی.. 18
خانوار و پراکندگی آن.. 19
ترکیب خانوار.. 20
ویژگی های سرپرست خانوار.. 21
تسهیلات خانوار.. 23
نحوه تصرف محل سکونت.. 25
صنعت خانگی.. 26
کارگاه.. 27
خلاصه یافته ها
شهرستان اصفهان یکی از شهرستان های استان اصفهان است که با 5/21065 کیلومتر مربع مساحت ، در قسمت مرکزی استان اصفهان واقع شده و مرکز آن شهر اصفهان است . علاوه بر شهر اصفهان شهر های حبیب آباد ، خوراسکان ، خورزق ، دستگرد برخوار ، دولت آباد ، شاهین شهر ، کوهپایه ، گز ، میمه ، ورزنه ، وزوان و هرند نیز در این شهر واقع است . این شهرستان دارای 5 بخش است که شامل 16 دهستان می باشد و مجموعا دارای 1195 آبادی است .
در مهر ماه 1365 از آبادی های این شهرستان ، 582 آبادی دارای سکنه و بقیه خالی از سکنه بوده است . تعداد خانوار و جمعیت هر یک از دهستان ها و شهر ها در پایان این بخش ( جدول غ ) ارائه شده است .
جمعیت و پراکندگی آن
در سرشماری عمومی نفوس و مسکن مهر ماه 1365 ، شهرستان اصفهان 1420492 نفر جمعیت داشته است که از این جمعیت ، 7/82 درصد در نقاط شهری و 2/17 درصد در نقاط روستایی سکونت داشته اند و بقیه غیر ساکن بوده اند .
تراکم جمعیت در این شهرستان برابر 4/67 نفر در هر کیلومتر مربع بوده است .
جدول الف – جمعیت بر حسب جنس به تفکیک ساکن و غیر ساکن
ساخت جنسی و سنی
در مهر ماه 1365 ، از 1420492 نفر جمعیت شهرستان اصفهان ، 734670 نفر مرد و 685822 نفر زن بوده اند که در نتیجه ، نسبت جنسی برابر 107 به دست می آید . به عبارت دیگر در این شهرستان ، در مقابل هر 100 نفر زن ، 107 نفر مرد وجود داشته است . این نسبت در بین اطفال کمتر از یک ساله برابر 100 و در بین بزرگسالان
( 65 ساله و بیشتر ) معادل 91 بوده است .
از جمعیت این شهرستان ، 1/42 درصد در گروه سنی کمتر از 15 ساله ، 5/54 درصد در گروه سنی 15-64 ساله و 3/3 درصد در گروه سنی 65 ساله و بیشتر قرار داشته اند .
نمودار 1- هرم سنی جمعیت شهرستان اصفهان
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 1368 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 27 |
مقدمه
ابتدا بحث پرسشی را مطرح میکنیم. این پرسش ممکن است بیفایده و سطحی به نظر برسد. اما روش مطالعه ما به پاسخ آن بستگی دارد. پرسش این است:
تعریف شهر چیست؟
بسیاری از پژوهشگران علوم گوناگون، تعریفهایی متفاوتی از شهر ارائه دادهاند؛ مثلاً جغرافیدانان پدیده تمرکز اقوام و تجمع آنان را بیشتر با ملاحظه شرایط محیطی مجاور و مقتضیات زمینی که شهر در آن پا میگیرد، ارزیابی میکنند. آنها این مطالعه را بیشتر به تقسیمبندی زمینهای تحت ساخت و ساز، و زمینهای آزاد اختصاص میدهند و کمتر به جنبههای شهری آن توجه میکنند.
جامعهشناسان به روابط انسانی میان شهروندان توجه نشان میدهند.
حقوقدانان و سیاستمداران مسأله اصلی را ساختارهای اجتماعی و سیاسی و قوانین و مقرراتی ارزیابی میکنند که زندگی جمعی شهروندان را سامان میدهد.
اقتصاددانان برنامهریزی سرمایهگذاری و استفاده بهینه از استعدادهای اقتصادی جامعه را هدف مطالعه خود قرار میدهند.
همان گونه که ملاحظه میشود، همه جا سخن از دیدگاه مختلف و یک سویه است که البته همگی قابل احترامند ولی جامع نیستند. اما، شهرساز (مهندس یا معمار) تعریفی جامع از شهر بیان میکند.
از دید شهرساز، شهر همواره خود را با افرادی که در آن زندگی میکنند، تطبیق میدهد و ساکنان شهر، آن را تغییر میدهند. این انطباق و رابطه متقابل در حال انجام یافتن و شکل گرفتن دائمی است.
از مجموعه علوم یاد شده، شهرسازی یا به تعریف دیگر، علمی که ساماندهی شهر یا ساماندهی تودههای مستقر در قطعهای از زمین را به عهده دارد، (که از آن در زبانهای مختلف Town Planing وStadtebau و غیره تعبیر میشود.) تولید مییابد. به این طریق شهرسازی چهره سهگانه علم، تکنولوژی و هنر را به خود میگیرد:
علم: زیرا مطالعه پدیدههای طبیعی وانسانی برای کشف قوانین مورد نیاز جهت هدایت ما برای تحقق ما را به عهده دارد.
تکنولوژی: از این جهت که پیشرفتهای بدست آمده در علم، کاربردی جهت پاسخگویی به نیازهای بسیار متنوع زندگی داشته باشد.
هنر: بدین سبب که همواره از احساسات بشری استفاده میکند و به زیبایی و هماهنگی و همسازی توجه دارد، و با تلاش برای خلق جذابیتهای محیطی در زندگی روزمره، به آسایش دست مییابد و روح و نشاط را کشف مینماید.
از مباحث بالا بر میآید که شهرساز به تنهایی قادر نخواهد بود همه کارها را انجام دهد ولی میتواند و باید نقش هماهنگ کننده تخصصهای مختلف را به منظور دستیابی به مناسبترین برنامه ریزی و تقسیمبندی ایفا کند. شهرساز باید تواناییهای مختلف را در خود ایجاد نماید. و دارای حس مشاهده قوی باشد. همواره به خاطر داشته باشید که مسئولیتی سنگین بویژه در برابر نسلهای آینده برعهده دارد.
شهرسازی را در یک جمعبندی میتوان به مثابه مقرراتی دانست که به جمعیتها میپردازد و از این طریق به نسبت به ساماندهی منطقی شهرها، سرزمینها، حومه آنها، ابزار تولید و ارتباط جمعی و ... به منظور دستیابی به شرایط بهتر زندگی فردی و اجتماعی اقدام مینماید.
شهرسازی به عنوان یک علم، پیشینه چندانی ندارد ولی به عنوان هنری که تا کنون موفق به ارائه راه حلهایی بسیار مطلوب برای مشکلات شهری شده است بسیار قدیمی است.
در گذشته اعتقاد بر آن بود که هیپوداموس (Hypodamous) اولین کسی بوده است که قسمتهای مختلف شهر را آگاهانه در ارتباط با هم دیده و او را پدر شهرسازی میدانستند ولی اکثریت این باور را مردود دانستهاند و اعتقاد دارند که هنر شهرسازی برای اولین بار در یونان مطرح نشده است. و احتمال میدهند که هیپوداموس شخصی ناشناس در هاراپا بوده است. با توجه به روابط منظمی که بین قسمتهای مختلف شهرهای هاراپا (Harappa) دیده شده است. در این محدوده به دنبال بانیان هنر شهرسازی میگردند البته نظام شبکههای شطرنجی در کاهون (Kahun) در 2670 قبل از میلاد و سپس در تلالعمارانه (Tel-el amarna) و دیگر نقاط مطرح میگردد که با توجه به دارا نبودن معیارهای خاص در شهرسازی آنها را مورد قبول نمیدانند.
معروف است که نخستین پیامبری که به امر شهرسازی توجه خاص داشته حزقیال نبی بوده است که حدود 600 سال قبل از میلاد منطقهبندی را در شهر معمول نمود و دستور داد بیتالمقدس از لحاظ شهرسازی به مناطقی چند تقسیم و در هر منطقه قسمتی از تأسیسات عمومی و خصوص بنا شود و شاید بتوان گفت نخستین بار بود که بشر در شهر خود قسمتی را به تأسیسات مذهبی و قسمت دیگر را به ساختمانهای دولتی و بخشی را به محل سکونت اختصاص داد.
شکل شهر
کار اصلی طراحی شهری تعیین شکل مطلوب برای شهر است. گرچه طراحی شهری به غیر از مقیاس شهر و مناطق شهری در دو مقیاس طراحی پروژه و طراحی شبکه نیز کاربرد دارد لیکن مباحث نظری مربوط به شکل شهر عمدتاً در مقیاس کل شهر مطرح شده است.
مواد خامی که طراح شهر از آنها به منظور شکل دادن به شهر استفاده میکند عبارتند از: فضا به مفهوم فضاهای عمومی شهر نظیر خیابانها، میدانها، پارکها و مکان، مقیاس، شکل و ارتباط بین آنها. واژگان فضا در ادبیات طراحی شهری نسبتاً غنی است. محور دید، حیاط، فضای تنگ، فضای پر پیچ و خم، دالان، مسیر، رؤیه، سقف، فضای باز طبیعی، پارک، کاسه، تاج، دره واز این قبیل نمونهها از این واژگانند.
فعالیتهای مرئی که میتواند در جذابیت و عملکرد بهتر فعالیتها و فضاها مؤثر باشند.
توالی: فضای شهر متشکل از شبکهای از فضا ها است با دیدهای متوالی. یک دید واحد آنقدر اهمیت ندارد تا مجموعهای مرتبط از دیدها بیرون آمدن از یک فضای تنگ و باریک و وارد شدن به یک فضای گشاد تأثیر عمدهای بر تجربهکننده میگذارد. یکی از کارهای اساسی طراحی شهری اینست که فضاهای شهری را به عنوان فضاهایی مورد تجزیه و تحلیل قرار دهد که شخص در آنها به حرکت میپردازد.
ارتباطات: هر فضا معانی خاصی را به استفاده کنندگان آن منتقل میکند. خواه این کار از طریق نمادهای صریح صورت گیرد و یا بر اساس معلومات مشاهدهگر از معانی اشکال و حرکات مشهود. این معانی بصور گوناگون در فضا پخش شدهاند.
سطوح: رویة دیوارها، سقفها و کفها از مشخصات بارز و کاملاًُ مرئی هر فضای شهری است با عملکردها و معانی نمادی گوناگون.
عناصر طبیعی: (نظیر سنگ، خاک، آب) اینها بستر اصلی زیستگاها را تشکیل میدهند و بصور و معانی مختلف میتوانند در شکلدهی شهر نقش داشته باشند.
| دسته بندی | جغرافیا |
| فرمت فایل | doc |
| حجم فایل | 33 کیلو بایت |
| تعداد صفحات فایل | 76 |
بخش اول :
شناسایی کل روستا
الف: شناسایی محیط جغرافیایی
روستای پرگو در فاصله 9 کیلومتری جادة یونیک ( میانه) گنجگاه در بخش سنجبد غربی خلخال که به شهرستان کوثر تغییر نام یافته است. و در میان دو کوه مرتفع گونئی (مطلع آفتاب) در شرق و قوزئی (مقتل آفتاب) در غرب ودرکنار روستای بسیار کهن ابراهیم اباد واقع شدهاست و براساس اسنادو حدود نامههای قدیمی این روستا از آبادیهای بسیار کهن منطقه خلخال بودهاست.
- آشنایی با منطقة خلخال
خلخال یکی از شهرستانهای استان اردبیل میباشد که در دامنه غربی کوههای تالش واقع شدهاست.خلخال از گذشتههای دور مکان علم ودانش بودهاست بطوری که شاعر نامآور« رشیدالدین اخسیکتی» که خود از اهالی ماوراء النهر بوده برای زیارت اهل علم به این شهر میآید و آنچنان شیفتة محیط علمی این شهر میشود که برای مدتی ساکن این دیار میگردد. درکتاب (حدودالعالم) و(مراصد الاطلاع) که در صدههای آغازین هجری نوشتهشده از خلخال با نامهای (خونه) و (خونج) یاد شده که در آن هنگام حاکم نشین بودهاست بعدها(فیروزآباد) که برفراز تپه(پردلیس) بناشده بود مرکز حاکم نشین خلخال میشود و بعد از آن نیز( هروآباد) مرکزیت این منطقه را عهدهدار شدهاست که امروز به شهر خلخال معروف است.
در مورد خلخال در( بستان السیاحه) و( ریاضالسیاحه) نیز آمدهاست که خلخال مکانی نیک و جایی به دل نزدیک است و مردمانش از متاع حسن و علم برخوردارند و عموم مردم آن در میهماننوازی معروف و در دلیری تیراندازی و چابکی بینظیرند.
هرودوت – مورخ یونانی – مینویسد خلخال ولایتی است که شهر( هراوان) در دامنة کوه( ازنوان) در آن شهر واقع شده و (پردههور) در آن میباشد.
دربارة وجه تسمیة دارالمرزین خلخال نیز عقیده بر این است که چون از دیرباز زنان و دختران این دیار مچ پاهای خود را با حلقههایی از سیم و زر میآراستهاند بنابراین واژة خلخال براین سرزمین اطلاق شدهاست.وبرخی نیز بر این عقیده هستند که چون کوه ها این منطقه را مانند خلخال احاطه نموده اندبه این نام مشهور شده است .
-ناهمواریها آب و هوا
روستای پرکوه در اتفاع 1980 متری از سطح آبهای آزاد و در میان دو کوه گونئی و قوزنئی ودرنزدیکی روستای قدیمی ومتروک ابراهیم اباد بنا شدهاست که ارتفاع کوههای این منطقه درنهایت 2046 متر است. و همین امر باعث گردیده که این منطقه دارای آب و هوائی کوهستانی باشد. این منطقه دو نوع باد بارانآور میوزد که عبارتند از:
1- بادهای بارانآور مدیترانه که از مبدأ آن دریای مدیترانه میباشد و از غرب میوزد.
2- بادهای بارانآور غربی که مبدأ وزش آن اقیانوس اطلس میباشد فصل وزش این بادها زمستان است و به همین علت در این منطقه زمستانهای بسیار سرد و پربرف دیده میشود که گاهی ارتفاع برف به 1 تا 5/1 متر میرسد بگونهای که مردم از روی بامها رفت و آمد میکنند.
اما در فصل تابستان به علت واقع شدن دربین کوه های اذربایجان وعدم وزش بادهای بارانآور بارندگی چندانی وجود ندارد و به علت تفاوت میزان رطوبت و بارندگی تابستان و زمستان این منطقه تفاوت دمای دو فصل نیز بسیار محسوس میباشد بگونهای که در بعضی از تابستانها این منطقه به علت عدم بارش وابستگی اقتصادی و معیشتی به کشت دیم دچار خشکسالی و نابودی مزارع میگردد.
-منابع آب
منابع آب این روستا شامل دو بخش است .
1- آبهای جاری که رود پرگیجای( رود پرگو) از کنار این روستا گذشته و در نزدیک روستای گنجگاه به رود سنگورچای پیوسته و در نهایت به رود قزلاوزن سرازیر میشود.
2-چشمههای این روستا که در فواصل دور و نزدیک اطراف این روستا واقع شدهاند عبارتند از: سویوقبلاغ( چشمهسرد) که سرمای آن به حدی است که حتی در تابستان نیز نمیتوان پیش از چند ثانیه دست را در آب نگاه داشت چای بلاغ( چشمهرود) که آب آن به رود پرگیچای میریزد. داشبلاغ( چشمهسنگی) کورجابلاغ و رود اورتمهبلاغ که در روستای قدیم ابراهیمآباد واقع شده و آب روستا به وسیلة لولهکشی از این چشمه به روستا منتقل میشود.
-پوشش گیاهی و جانوری
دراین ناحیه به علت کوهستانی بودن بیشتر زمینهای هموار به صورت باغ یا مزرعه درآمدهاند و از زمینهای شیبدار و سنگلاخی که برای کشاورزی مناسب نیست بعنوان چراگاه استفاده میشود که گاهی نیز در میان این چراگاهها درختچههای کوتاه خودرو میروید و در بعضی از قسمتها و بخصوص در اطراف باغات و مزارع درختان سرو تبریزی و بیدمجنون و نارون هم دیده میشود و در باغهای این منطقه درختان میوهای همچون زردآلو، سیب سبز،گلابی، گردو، آلبالو، گیلاس مورد بهرهبرداری قرار میگیرد و در مزارع آن گندم و لوبیا و نخود( به صورت محدود) به صورت دیم کشت میشود که بیشتر برای استفاده خود روستائیان میباشد. با توجه به پوشش گیاهی و وضعیت آب و هوایی این منطقه حیواناتی نظیر گرگ- روباه- و خرگوش – خرس- وکبک بلدرچین – زاغ پرستو- لاکپشت در این منطقه زندگی میکنند که روستائیان از حملههای گرگ و روباه وبه صورت نادر ببر و خرس در قدیم به حیوانات اهلی خویش مانند گاو – گوسفند- بز- اسب- قاطر والاغ و طیورات گلهمندمی باشند و البته در زمستان نیز آبگوشت بلدرچین و کباب گوشت خرگوش و کبک آنها نیز به راه است (البته به صورت محدود).
ب: تاریخچه روستا
-گذشته روستا
بنابراسناد تاریخی موجود واقوال ریشسفیدان اولین بانیان روستای پرگو شش برادر از اهالی شیروان بودهاند که حدود 900 سال پیش به علت نزاعهای قومی طایفهای از منطقه خویش به خلخال و پرگو گریختهاند البته برخی نیز بنای این روستا را منسوب به دوران اشکانی میدانند. مشخص نیست که آیا قبل از ورود این شش برادر به این منطقه در آغاز کسی درروستای ابراهیم اباد زندگی می کرده ویا هنگام ورودانان روستای ابراهیم اباد متروکه بوده است . آنچه مسلم است این است که بانیان این روستا همان شش برادر معروف هستند که عبارتند از: ابوالفتح، صادق، مهدیخان، حاجیعیوض، میرزاعلی، حیدرخان که هر کدام از آنها به ترتیب سررشته طایفههای ابراهیمی- حاجی عیواضلی- میرزالی( سلامی- مرادی)، (میزراعلی- حیدرخانی) هستند که بعدها خانواده وطایفههای سادات کمالی( آل هاشملی- سلیمانی) عزیزیان- حیدرلی- هاشمی- ناصری و ملکی و …… به آنها اضافه شدند.
اقوال مختلفی در مورد وجه تسمیههای پرگو ذکر شده برخی نام پرگو را شکل تغییر یافته برکوه به علت کوهستانی بودن منطقه میدانند برخی دیگر نیز آن را برگفته از پیرگور( به علت داشتن گورهای قدیمی) و بعضی دیگر پرقو به علت قرارگرفتن در منطقه کوهستانی و ییلاقی میدانند.
-اماکن تاریخی روستا